Ongemakkelijk voelt de politiek zich bij een verzoek om oude landarbeiderswoningen aan de Sloterweg voor te dragen als ‘gemeentelijk monument’. De geplande uitgifte van die grond voor drie (zelfbouw)woningen kan dan niet doorgaan…

Door: [email protected]

Wil een meerderheid in de Bestuurscommissie de oude landarbeiderswoningen aan de Sloterweg 711-715 voor de eeuwigheid bewaren? Daar pleitte architect Ray Kentie voor namens de Dorpsraad Sloten – Oud Osdorp. Eerder hadden het Cuypers Genootschap en de Bond Heemschut gevraagd de woningen aan te wijzen als ‘gemeentelijk monument’. Het dagelijks bestuur van Nieuw-West stelt de BC voor om dat niet te doen, op grond van het advies van het Amsterdamse kenniscentrum Monumenten en Archeologie.

Geringe architectonische waarde
Monumenten en Archeologie, die dit soort aanvragen beoordeelt, vindt dat de woningen niet aan de criteria voldoen, wegens “de geringe architectonische waarde en de aantastingen, die in de loop van de tijd hebben plaatsgevonden” (o.a. nieuwe kozijnen, geen luiken meer, toiletraampje geplaatst, verzakte vloer). De gemeente Amsterdam heeft andere plannen met de grond waarop de woningen staan: in drie kavels uitgeven voor nieuwe (zelfbouw)woningen.

Politiek dilemma
BNW81 staat volgens buitengewoon commissielid Ria Stricker “geheel achter het verzoek van de Dorpsraad”. Maarten van Maurik (PvdA) vroeg of “inwendige renovatie mogelijk is, terwijl de buitenmuren kunnen blijven staan”?
Bert Stamkot (GroenLinks) benoemde een dilemma: “Vorig jaar is de BC akkoord gegaan met een voorontwerp-bestemmingsplan dat voorziet in de sloop van de woningen… En nu zou de BC het pand moeten voordragen als monument?!” D66’er Willem van Ham vroeg of “bij uitgifte van de grond voorrang verleend kan worden aan iemand die het pand wil restaureren”? Fred Siegel zei dat zijn partij (VVD) “het voorstel van de Dorpsraad ondersteunt of in elk geval de buitenzijde van de woningen wil behouden”.

Pareltje aan de Sloterweg
Portefeuillehouder ‘Cultureel Historische Waarde’, Erik Bobeldijk (SP), legde uit dat in het (ontwerp-) bestemmingsplan randvoorwaarden zijn opgenomen om nieuwbouw zo veel mogelijk te laten passen in het beeld van de Sloterweg (welstandscriteria).

Portefeuillehouder Wonen, Ronald Mauer (D66), merkte op dat het om grond gaat die in beheer is bij de afdeling Vastgoed van de gemeente. In deze tijd van bezuinigingen wil Amsterdam “voor de hoofdprijs gaan” wat de opbrengst betreft. Die hoofdprijs krijg je niet als dat pand blijft staan.

Van Maurik vroeg of Bobeldijk vóór de eerstvolgende vergadering uitsluitsel kan geven hoe de gemeente zou reageren als de BC zou besluiten het pand toch als monument voor te dragen. In zijn slotwoord zei Kentie dat renovatie niet duurder zal zijn dan sloop/nieuwbouw “en dan wordt het een pareltje aan dat stuk Sloterweg”.

Woensdagavond 9 november weten we meer…

Uit: de Westerpost van 9 november 2016.

Tot en met vandaag kan een zienswijze worden ingestuurd om bezwaar te maken tegen sloop van Sloterweg 711-715 en bebouwing met vier villaatjes. Vanavond word in de voorbereidende vergadering van de bestuurscommissie gesproken over deze zaak. De dorpsraad zal hier inspreken.

Een rapport van het bureau Monumenten en Archeologie is uitgebracht waarin wordt gesteld dat de huisjes niet zozeer een monumentaal karakter hebben, maar dat het ensemble met Riekerstate en boerderij van Bladeren en enkele huizen, dusdanig waardevol is en steeds zeldzamer is geworden in deze omgeving, dat behoud moet prevaleren boven korte termijn geldelijk gewin. Op bijgeleverde kaarten wordt aangetoond dat dit erf al zo’n vierhonderd jaar bestaat met misschien wat wisselende bebouwing. De geschiedenis met herberg Rode Leew wordt niet gememoreerd. Dat een drietal tekeningen uit de tweede helft van de 18de eeuw in het gemeentearchief aanwezig is blijft onbesproken.

Juist dit soort zaken geeft aan deze plek zo’n speciaal cachet. Dat het witte huis tot de onteigening in de jaren 50 van de vorige eeuw eigendom was van boerderij Zomerlust wordt niet vermeld. Behalve de paleizen van de gegoede burgerij wordt een arbeiderswoning slechts bij hoge uitzondering van monumentale waarde verklaard. Het begrip monument moet echter wat breder getrokken worden, zoals dat in ons omringende landen wordt gedaan. In het frans wordt gesproken van lieu de memoire, plaats van herinnering. Dat kan van alles zijn, maar bij het witte huis is het natuurlijk het historische gegeven van het agrarisch verleden van deze omgeving. Dat moet ook aan de na ons komende generaties duidelijk gemaakt kunnen worden.

De arbeiders van boerderij Zomerlust van de niet genoeg te memoreren Jan Rijnierse, woonden aan de overkant van de weg. Boerderij Zomerlust is overigens ook slachtoffer geworden van het profijtdenken, waarbij in de 90er jaren het erf is kaal gesloopt en de twee schuren en een hooiberg zijn vervangen door 7 woningen. De boerderij zelf is gespaard, maar het algemene beeld is danig aangetast.

Nu de bebouwing van de politieschool in een eindfase begint te komen kan een oordeel gevormd worden of dit beeld een aanwinst is voor de Sloterweg. Daar kan aan worden getwijfeld. Hopelijk wordt er naar tevredenheid gewoond, de uitstraling is die van een op elkaar gepropt vakantiepark. De huizen van Jazzwijk op de voormalige sportterreinen van de politieschool staan met de rug naar de Sloterweg wat een vreemde indruk maakt. Net als de kantoren en het hotel dat ertegenover is gebouwd.

Altijd de historische Sloterweg negerend en kleinerend. Je wilt er niet aan denken als ook het erf van het witte huis en een aanpalend stukje naast Riekerstate wordt vol gezet met huizen die in wezen niets met deze omgeving van doen hebben en op elke willekeurig locatie neergezet kunnen worden. Hopelijk dat onze vertegenwoordigers in de bestuurscommissie gunstig adviseren aan de gemeenteraad en het stadsbestuur voor behoud en herstel van de karakteristieke arbeiderswoningen en de oude gevelsteen hier herplaatst wordt. Die bevindt zich overigens op de binnenplaats van het bureau Monumenten en Archeologie. Van de cultuurhistorische waarde van de Sloterweg is veel verloren gegaan, daar mag geen grammetje meer vanaf.

Uit: de Westerpost van 2 november 2016.

Zienswijze tegen de sloop van arbeiderswoningen

Betreft: Zienswijze tegen de sloop van de arbeiderswoningen aan de Sloterweg 711, 713 en 715 in Amsterdam-Sloten

Aan: de directeur Ruimte en Duurzaamheid van de gemeente Amsterdam, de heer mr. K. Vreeker

Datum: 13 oktober 2016

Geachte heer Vreeker,

Het kan toch niet zo zijn dat u de historie van het landelijk gebied van Amsterdam-West wilt wegvagen? En dat puur en alleen voor het relatief beperkte financiële gewin op korte termijn? Terwijl er ook andere oplossingen zijn om zonder extra werk voor de gemeente wél prima inkomsten hieruit te genereren!

Zoals u ongetwijfeld weet, heeft het dorp Sloten een hoge cultuurhistorische waarde. Het dorp en de lintbebouwing zijn ouder dan Amsterdam en getuigen tot op de dag van vandaag van de boeiende historie van de stad Amsterdam. Deze cultuurhistorie versterkt de stad Amsterdam als geheel: de diversiteit en de aantrekkelijkheid van de stad worden hierdoor zichtbaar. De stad zou deze unieke kwaliteit moeten koesteren.

Belangrijk onderdeel van de cultuurhistorie van Sloten vormen de woonpanden, die als stille getuigen nog resteren aan de tijd van voor de bouw van Nieuw-West en de aanleg van Nieuw Sloten in het bijzonder. De tijd toen de Sloterpolder (ten westen van de Kostverlorenkade) er nog was en het gebied de groenteschuur van de stad was. Stukje bij beetje is het gebied na de oorlog afgebroken. Een logische en redelijke ontwikkeling. Maar, er is nu letterlijk nog één complexje van drie arbeiderswoningen over. Vroeger stonden er overal veel van dergelijke woningen in het gebied en waren ze niet bijzonder. Logischerwijs werden die goedkope en kleine huizen telkens als eerste afgebroken en vervangen door grote boerderijen of sjieke woonhuizen. Aan de overkant van deze woningen wordt nu zelfs een groot zelfbouwproject uitgevoerd. Dan móet het toch mogelijk zijn om, als enige herinnering aan die voorbije tijden, die paar kleine huizen te behouden?

U zou het complexje voor een goede prijs kunnen verkopen; mét de verplichting dat het uiterlijk – gezien vanaf de Sloterweg – van de panden gelijk blijft. Mogelijk kan een nieuwe eigenaar de opgeknapte huisjes verhuren. U kunt er ook voor kiezen de kavel in tweeën te verdelen en aan twee kopers met die voorwaarden te verkopen. Sloop is dus totaal niet nodig! U kunt het complex onder voorwaarden tot uiterlijk behoud verkopen. Dan hebt u er verder geen zorgen over; hebt u wél de inkomsten én garandeert u dat de cultuurhistorische herinnering van juist die kleine arbeiderswoningen intact blijft. Tegenwoordig zijn er zeker mensen te vinden, die energie en geld willen steken in een dergelijk project. Iedereen blij!

Met vriendelijke groet, Tamar Frankfurther

Wilt u het witte huis redden? Schrijf uw zienswijze en stuur het naar bovenstaand adres of per e-mail naar: [email protected] ter attentie van Mr. K. Vreeker. Dat het oude kan blijven naast al het nieuwe. Daar is toch wel voldoende draagvlak voor onder de bewoners?

Detail van de kaart van de binnenpolder van Sloten van 1650. Bovenaan herberg De Ro Leeuw aan de zuidzijde van de Sloterweg. Tegenwoordig Sloterweg 711-715. De schrijfwijze varieert door de eeuwen heen, soms “De Roo Leew” , soms “De Rode Leeuw”. De moeite van het vermelden waard op deze kaart. Nu zeker de moeite van het bewaren waard, voor behoud van het karakter van de Sloterweg. Uiterst links ’t Huys te Vraag, gesloopt eind 19de eeuw, uiterst rechts het dorp Sloten. Alle bebouwing in opstand getekend zoals toen gebruikelijk was bij kartografen. De projektie is naar het zuiden, in die tijd niet ongewoon.

Uit: de Westerpost, 26 oktober 2016.

In de Sloterkerk, Osdorperweg 22, te Amsterdam zal op zondagmiddag 6 november 2016 om 15.00 uur een matinee concert gegeven worden.

Musici van het Koninklijk Concertgebouw Orkest zullen een concert verzorgen. Een drietal musici van het KCO zal optreden.

Deze musici zijn niet minder dan de eerste solo-fluitist Kersten McCall, de dwarsfluitiste Mariya Semotyuk en de celliste Julia Tom. Verder met medewerking van David Schlaffke als klavecimbelspeler. Op het programma staan de beroemde triosonates van J.S. Bach en zonen.

De toegangsprijs bedraagt 9 euro. Na afloop is er volop gelegenheid is er een gratis consumptie in het wijkgebouw pal achter de kerk.

Meer informatie op onze website: www.sloterkerk.nl

Inlichtingen en reserveringen: tel. 020 – 6157692 of per email: [email protected]

Nu officieel vastgeknoopt aan de Groene AS!
Velen genieten al jaren van het prachtige natuurparkje bij Sloten. Ook vogels, vlinders en insecten weten het park met zijn robuuste natuur inmiddels goed te vinden. Het aantal plantensoorten groeit er gestaag. Maar toch… Er ontbrak nog iets heel belangrijks: Het natuurpark had nog altijd geen fysieke verbinding met de rest van de provinciale Hoofdgroenstructuur De Groene AS. En dat is nu geregeld!

Onder toeziend oog van Ronald Mauer (links) bestuderen leerlingen van
Het Bovenland net onthulde informatiepaneel.
Foto: Erik Swierstra.

Nu pas kunnen dieren via het hele groene lint – tussen Spaarnwoude en het Amsterdamse Bos – kruipen, scharrelen of rennen en kunnen plantenzaden zich overal verspreiden. De knelpunten in het traject zijn inmiddels opgelost en er is een inventieve groene route over de Akersluis gemaakt. Bij de opening van de Groene AS op 11 oktober speelden de leerlingen van basisschool Het Bovenland – die middenin de Groene AS ligt – en de vrijwilligers van de beheergroep Vrije Geer een centrale rol.

Nieuwe natuur
Het programma begon met een rondleiding door de recent aangelegde natuur. Vanaf de ecotunnel onder de P . Hans Frankfurthersingel loopt over de Akersluisbrug een ecostrook, die door de kinderen is ingezaaid. Verderop tegen de steile stenen kade van de Slotervaart zijn ‘loopplankjes’ gemaakt. Zo kunnen onder andere ringslangen – die overigens niet gevaarlijk zijn – uit het water kruipen. De rondleiding ging verder langs de school naar de slenk. Dat is een geleidelijk afgegraven stuk land, waar bijvoorbeeld salamanders makkelijk – via de opening die hier in de kademuur zijn gemaakt – in en uit het water kunnen kruipen. Vervolgens gingen we daar samen op zoek naar de natte tunnel (voor modderkruipers en groene kikkers) en de droge tunnel (voor muisjes en egels) – onder de Langsom door. “Goh, nou ben ik hier al zo vaak langs gefietst en ik wist niet dat ik telkens over die twee tunnels reed!”, zei een moeder enthousiast.

Met vereende krachten werden de kokosmatten op de oevers van de slenk gesleept.
Foto: Erik Swierstra.

Dankzij referendumwinst

De officiële openingshandeling werd verricht door Ronald Mauer, portefeuillehouder Groen van stadsdeel Nieuw-West en Janet Oosterhof, manager van de sector ‘Bodem en Groen’ van de provincie NoordHolland. De provincie speelt een heel belangrijke (financiële) rol in de totstandkoming van groene, recreatieve en natuurprojecten. Samen met de schoolkinderen onthulden zij een van beide informatiepanelen. De ene staat bij de Akersluis en de andere bij de slenk langs het fietspad op de Langsom.

In de korte toespraken werd teruggeblikt op het in 1995 gewonnen referendum tot behoud van het Weilandje Vrije Geer: “Als die winst toen niet was binnengesleept, zou dat heel slecht nieuws zijn geweest voor het toen nog prille Groene AS-project. Daarom: véél dank aan al diegenen, die zich daar toen voor hebben ingezet en ook aan iedereen die sindsdien geholpen heeft om Natuurpark Vrije Geer en deze nieuwe verbindingszone te maken tot wat het nu is.” In dit verband werd mijn eigen naam herhaaldelijk genoemd… Maar ja… als je zelf het verslag van dit feestje verzorgt, voelt het wel een beetje vreemd om dat te vermelden…

Tot slot hebben de vrijwilligers van de beheergroep, geholpen door een aantal bevlogen ‘Bovenlandertjes’, stroken kokosmat met kiemende beplanting bevestigd op de oevers van de slenk. Vanaf volgend jaar zal deze nieuwe natuur echt gaan leven. Daarna is het afwachten wanneer we de eerste ringslang kunnen begroeten! Ik houd u uiteraard op de hoogte…

Tamar Frankfurther


Groene AS ontknoping:
herademen
Kruip beestjes kruip!!
Vlieg insectjes vlieg!
Zwem kikkertjes zwem!
En allen daar tussenin:
Geniet van de slenk!
Jane


Uit: de Westerpost van 19 oktober 2016.

Twee november sluit de termijn waarbinnen zienswijzen tegen sloop van het witte huis aan de Sloterweg 711-715 kunnen worden ingediend.

Wat de grachtengordel is voor Amsterdam, zijn de historische polderwegen voor de voormalige gemeente Sloten, thans Nieuw-West. Net zomin als je moet denken aan sloop van de grachtengordel moet je denken aan sloop van cultuur-historische waarden die nu nog aanwezig zijn aan de overblijfselen van de Sloterweg. Zienswijzen (bezwaarschriften) kunnen ook per e-mail ingediend worden: [email protected] ter attentie van Mr. K. Vreeker. De Sloterweg mag niet verder worden afgebroken, maar moet juist weer zoveel als mogelijk worden hersteld in oude luister!

Uit: de Westerpost van 19 oktober 2016.

Tot 2 november kunnen zienswijzen (bezwaarschriften) worden ingediend tegen het plan van de gemeente voor sloop van de drie landarbeiderswoningen, Sloterweg 711-715, en bebouwing met vier zogenaamde zelfbouwwoningen. Het oogmerk van de gemeente is hierbij een flinke som geld te verdienen om de grote financiële noden bij de gemeente te helpen verlichten. Tevens wordt gevraagd om voorbij te mogen gaan aan de hoge geluidsbelasting die hier heerst. Vooral tegen het eerste voornemen moet stelling worden genomen, de Sloterweg heeft in het verleden al zoveel cultuurhistorisch waarden verloren dat niet toelaatbaar is dat daar nog maar een grammetje vanaf gehaald wordt. Het oppervlakte bebouwing neemt toe ten koste van tuin en erf. Op deze wijze zal over honderd jaar geen enkel herkenbaar verleden aanwezig zijn.

Uit: de Westerpost van 12 oktober 2016.

Nu ‘onze’ Vrije Geer-ooievaars geringd zijn, kunnen we ze volgen! Er kwam via onze ringer Engbert van Oort een berichtje binnen over de ooievaar, die op 16 juni 2016 als eerste geringd is op Natuurpark Vrije Geer.

Op 22 juli is deze ooievaar gevonden in de Eksterstraat in Badhoevedorp. Hij was zo verzwakt dat hij door mensen gepakt kon worden. Engbert vertelt dat dit een bekend fenomeen is: “De vogels komen blijmoedig van het nest af. Tot die tijd is er eten voor hen gehaald. Dan moeten ze plotseling zelf voedsel zien te vinden en voor sommige ooievaars is die overgang – om plotseling op eigen poten te staan – nogal heftig.

Daarom is de adolescente ooievaar door de Dierenambulance meegenomen en naar het vogelhospitaal in Haarlem gebracht. Toen hij daar gezond bleek, is hij naar het ooievaarsbuitenstation van Rotterdam gebracht. Daar hebben ze hem eerst volgestopt met eten, zodat hij op krachten kwam. Daarna hebben ze hem ondersteund om voor zichzelf te leren zorgen.

Aangesterkt is hij vervolgens met andere jonge ooievaars, die ook door voedselgebrek in Rotterdam waren afgeleverd, op de wieken gegaan. Nu is hij waarschijnlijk samen met zijn nieuwe vrienden op weg naar Spanje. Eind goed, al goed.”

Wat leven we toch in een mooi land dat dit allemaal mogelijk is…

Tamar

Uit: de Westerpost van 12 oktober 2016.

Op de Sloterweg zijn strepen aangebracht ten behoeve van de fietssuggestiestroken.

Wat jarenlang niet voor mogelijk werd gehouden is nu, grotendeels, gerealiseerd. De kleur van de middenstrook was vanaf het begin eigenlijk al nagenoeg net zo rood als de fietsstroken. Dat er een duidelijke scheidslijn is aangelegd is niet anders dan hoogst noodzakelijk en van groot belang voor de veiligheid van de fietsers aldaar.

De werkgroep Dorp Sloten heeft jarenlang voor de stroken gepleit en is dus zeer verheugd dat ze er eindelijk zijn. Alleen ter hoogte van tuincentrum Bakker ontbreken strepen, fietsers in beide richtingen worden daar geacht op het fietspad te gaan rijden, wat in de praktijk niet gebeurt.

Jan Brockhoff

Uit: de Westerpost van 5 oktober 2016.

Kom op 11 oktober 2016 ook naar de Akersluis

Toen de Amsterdammers in 1995 bij het referendum massaal stemden vóór het behoud van het Weilandje Vrije Geer, legden zij de basis voor het openingsfeest van de Groene AS van komende dinsdag. Want zonder het huidige natuurpark (en mét een nieuwe woonwijk op die plek) zou de Groene AS bij Sloten nog maar bitter weinig voorstellen. De Ecologische Hoofdgroenstructuur loopt van Spaarnwoude via Natuurpark Vrije Geer naar het Amsterdamse Bos (en andersom). In dit traject vormde de Slotense Akersluis jarenlang een schijnbaar onoplosbaar knelpunt, maar vanaf nu loopt het lint eindelijk door. Dat wordt gevierd!

Iedereen is van harte welkom bij dit feestje op dinsdagmiddag 11 oktober. Om 15.00 uur wordt verzameld op de speelplaats van basisschool Het Bovenland. Om 16.00 uur verrichten gedeputeerde Tjeerd Talsma van de provincie Noord-Holland (Natuur en Landschap) en portefeuillehouder Groen van stadsdeel Nieuw-West Ronald Mauer de feestelijke opening van deze bijzondere passage van de Groene AS.

Voor mens, dier en plant
Begin jaren negentig begon de provincie Noord-Holland met het Groene AS-project en bestaat zowel uit land als uit water. Door natuurgebieden in en om de stad met elkaar te verbinden, kunnen kwetsbare en zeldzame dier- en plantsoorten overleven. Wanneer er bijvoorbeeld op een bepaalde plek weinig voedsel is, of wanneer ergens al veel soortgenoten leven, kan een dier via deze natuurverbinding makkelijker een nieuw leefgebied vinden. Enkele van deze kwetsbare en zeldzame diersoorten zijn: De Ringslang, Noorse woelmuis, Meervleermuis en Waterspitsmuis. De Watervleermuis is in de avond jagend boven de Slotervaart te zien. Plantenzaden kunnen zich via het lint ook goed verspreiden, waardoor de diversiteit in de natuur groeit. Daarnaast is de Groene AS zo ingericht dat ook de mensen er zo veel mogelijk van kunnen genieten.

Knelpunt Akersluis opgelost
Indertijd heeft de provincie voorrang gegeven aan het inrichten van die delen van de Groene AS, die relatief eenvoudig aan het lint vastgeknoopt konden worden. Na de referendumwinst kon het Weilandje bijvoorbeeld relatief makkelijk worden ingericht als natuurpark. Dat geldt ook voor de Ringvaartzone. Toen de bestemmingsplannen van De Aker en later van het Dorp Sloten eenmaal goedgekeurd waren, konden de landschapsarchitecten hier aan de slag. Het was echter een ingewikkelde puzzel om het Knelpunt ‘Akersluis’ ecologisch gedegen in te richten. Daarom heeft die uitvoering langer op zich laten wachten. Toen er provinciaal Groene AS-geld beschikbaar kwam, gingen de ambtenaren van Nieuw-West voortvarend aan de slag om de Groene AS ook op deze lastige plek in te richten. Dat is nu gelukt! Er is zowel een natte als een droge verbinding aangelegd. Aannemer Van Oostrum Westbroek heeft in opdracht van de gemeente Amsterdam prachtig invulling gegeven aan dit project en schenkt ons twee informatieborden.

Hoe loopt de Groene AS?

De Groene AS loopt nu goed zichtbaar door vanaf de Ringvaartzone: langs de sloot achter de P. Hans Frankfurthersingel, via een faunatunnel en aparte groenstrook over de Akersluisbrug naar het gebied tussen de oever van de Slotervaart en de school Het Bovenland. Het schoolgebouw is indertijd bij de bouw zo veel mogelijk richting de Langsom geschoven, zodat het groen hier maximaal de ruimte zou krijgen. Daarvandaan loopt het ecolint naar de ‘slenk’, een licht hellend stuk land, waar dieren makkelijk uit en in het water kunnen kruipen. Er zijn ook slimme – natuurvriendelijke – openingen in de harde oevers van de Slotervaart gemaakt. Onder de drukke weg Langsom liggen twee faunatunnels (een natte en een droge) naar het Natuurpark Vrije Geer. Aan de andere kant van het park zijn ook weer speciale tunnels onder de Vrije Geerweg aangebracht en loopt het lint via de Ditlaar – daar is in de hoek een kikkerpoel aangelegd – richting de Sloterweg naar het duurzame volkstuinpark Eigen Hof. Daarvandaan loopt de Hoofdgroenstructuur door naar het Amsterdamse Bos.

Tamar Frankfurther

Aan deze campagnekreet van Bill Clinton uit 1992 moest ik denken toen ik afgelopen week vernam van het voornemen van Burgemeester en Wethouders om de 3 arbeiderswoningen aan de Sloterweg tegenover Zomerlust te slopen en te vervangen door 4 zelfbouwwoningen. Dit kavel is in de jaren vijftig in het bezit van de gemeente gekomen, overigens zonder dat daar enige reden of noodzaak voor was.

Oorspronkelijk behoorden deze drie arbeiderswoningen op nrs 711, 713 en 715 bij de boerderij Zomerlust van Jan Rijnierse. Nu ziet de gemeente haar kans schoon om dit beeldbepalende ensemble van de Sloterweg, op een ruim erf grenzend aan het “Wilde Bos” te gelde te maken. Maar wat wordt er kwijtgespeeld, is de geldelijke opbrengst wel winst, of wordt er maatschappelijk gezien, verlies geleden?

De kaalslag die begin jaren vijftig plaatsvond langs de Sloterweg stopte bij boerderij Zomerlust aan de noordzijde, en bij boerderij van Klaveren (Manege de Ruif), aan de zuidzijde van de Sloterweg. Dat was het gevolg van een gerechtelijke procedure van eerdergenoemde Jan Rijnierse tegen de gemeente Amsterdam. De rechter oordeelde dat onteigening en sloop onrechtmatig is wanneer er geen plannen bestaan wat vervolgens moet gebeuren. Veel erven van gesloopte boerderijen en woningen langs de Sloterweg zijn tientallen jaren braak blijven liggen.

Het is bijzonder cynisch en tragisch wanneer twee generaties later alsnog sloop van cultuur-historisch belangwekkende bebouwing langs de Sloterweg plaats gaat vinden. De agrarische geschiedenis van Sloten en omgeving raakt weer verder uit het zicht.

Noodzakelijk maar niet voldoende
Economie is een noodzakelijk gegeven voor het maatschappelijk leven, om te kunnen voorzien in de levensbehoeften van mensen. Maar er is meer nodig om van een gemeenschap te kunnen spreken. Een aspect daarvan is het gedeelde verleden waardoor huidige en toekomstige generaties kunnen begrijpen hoe het allemaal zo is gekomen. Op het niveau van Amsterdam kan je gaan inzien en doorgronden hoe de stad is gegroeid tot wat ze nu is. Wat doet die middeleeuwse polderweg te midden van de nieuwbouw? Hoe komt onze stad aan die keizerskroon? Waar haalden de stadsbewoners hun voedsel vandaan? Vragen waarop langs de Sloterweg antwoord kan worden gevonden.

De Roode Leeuw

Op de plek van de drie arbeidershuisjes heeft vanaf 1636, wanneer de Riekerpolder is aangelegd, tot aan de Franse tijd, 1795, herberg/uitspanning de Roode Leeuw gestaan. Halverwege Sloten en de Overtoom een welkome rustplaats die later wat ongunstig bekend kwam te staan. Wellicht dat de oude funderingen ook voor de arbeidershuisjes gebruikt zijn, de oude tekeningen laten een aardig gelijkend bouwwerk zien. In elk geval verliest men bij sloop en vervanging door karakterloze nieuwbouw weer een tot de verbeelding sprekende plek. Wat deftig gezegd: lieu de memoire, plek van herinnering. Weer wordt het lastiger te begrijpen hoe het heden tot stand gekomen is. Het aardige gevelsteentje van de herberg bevindt zich op de binnenplaats van het huis met de hoofden aan de Keizersgracht. Misschien kan dat weer ter plekke aangebracht worden.

Wat te doen?

Op https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2016-50221.html kunt u de stukken inzien en waar u bezwaren kunt indienen. Onder de huidige wetgeving zijn de mogelijkheden van burgers sterk beperkt, waardoor eigenlijk alleen politieke actie wat kan bewerkstelligen. Wellicht dat de dorpsraad hierin een rol kan spelen. Let u dus goed op als u langs de Sloterweg komt, het kan de laatste keer zijn dat u de aardige witte huisjes met het rode pannendak ziet. Maar het zou eeuwig zonde zijn als hier straks een viertal huizen gebouwd worden die geen enkele verbinding hebben met de historie van de Sloterweg. Zoals op het terrein van de voormalige politieschool nu gebeurt. Maar daar was alle historie allang in de jaren vijftig met de grond gelijk gemaakt.

Nico Jansen

Uit: de Westerpost van 28 september 2016.

Tuinieren met respect voor je omgeving
Het komt niet vaak voor dat een instantie bij de allereerste uitreiking van het Nationaal Keurmerk Natuurlijk Tuinieren meteen de hoogste score van vier stippen op het lieveheersbeestje weet te veroveren… Maar bij Tuinpark Eigen Hof op Sloten is dat gelukt! Voorzitter van de AVVN (Algemene Vereniging van Volkstuinders Nederland) Ruud Grondel bracht het goede nieuws.

Al ruim twintig jaar geleden begonnen bioloog en volkstuinder Henk Smit en Frans Verhofstad op Eigen Hof met het opstellen van een integraal beheerplan. In die tijd werden ecologie en duurzaamheid nog beschouwd als ‘geitenwollensokkenpraatjes’ door ‘bijzondere’ mensen…

Inmiddels is duidelijk dat zij de voorlopers waren van wat wij nu met z’n allen eigenlijk heel gewoon vinden: Zorgvuldig omgaan met de aarde en om dat te bereiken de flora en fauna zo goed mogelijk ondersteunen. Eigen Hof ligt middenin de ecologische Hoofdgroenstructuur De Groene AS. Duurzaamheid is hier dus extra belangrijk.

Kennis delen

Al in de jaren negentig werd een grasveldje achterin het park omgetoverd tot heemtuin en werden op het park geen bestrijdingsmiddelen meer toegestaan. Maar, dat was voor Eigen Hof niet voldoende. Toen het keurmerk voor alle groenprojecten in Nederland er kwam, wilden ze meer.

Twee jaar geleden werd er dus een eigen werkgroep ingesteld, die flink aan de slag ging. Want wie voor meer stippen op het lieveheersbeestje in aanmerking wil komen, moet goed beslagen ten ijs komen… Niet alleen de buitenruimte moet wat betreft fora- en faunabeheer aan allerlei eisen voldoen, ook de interne milieuzorg moet goed op orde zijn. En de duurzaamheid moest breed gedragen worden binnen het park. Er werden dus speciale workshops georganiseerd om iedereen er bij te betrekken. Overigens, Eigen Hof wil deze kennis ook delen met mensen van buiten het park.

Veel gerealiseerd
In de afgelopen twee jaar heeft Eigen Hof veel voor elkaar gekregen. Een paar voorbeelden: de heemtuin is doorgelicht en wordt weer opgeknapt; er is een imker op het park actief geworden (en er is honing te koop!); er zijn natuurlijke oevers aangelegd (de beschoeiingen zijn weggehaald), waardoor de diversiteit aan de oevers zich beter kan ontwikkelen. Er is een egelhotel in aanbouw; een speelplek gemaakt waar kinderen natuurlijk kunnen spelen; er wordt op een hoekje van het park niets gedaan (dan is het spannend om te kijken wat er gaat groeien!); er zijn houtrillen aangelegd, waar kleine dieren in kunnen nestelen en de winter zo kunnen overleven; egels kunnen voortaan uit de sloot klimmen via een speciaal trappetje; de bomenroute door het park is uitgebreid; sommige tuinen hebben de status van ‘tuinreservaat’ gekregen en er is natuurlijke potgrond beschikbaar.

Zwaan kleef aan
Eigen Hof wil niet alleen van het eigen park een gezonde leefomgeving maken voor planten, dieren en mensen, maar ook de leefbaarheid in de omgeving verbeteren. Het park hoopt zo veel mogelijk mensen mee te krijgen in de verduurzaming. Om dat te bereiken, zullen zij hun kennis met anderen gaan delen. Bewoners uit het dorp Sloten en Nieuw-West zullen hier zeker meer van gaan merken. U kunt in deze Rubriek in de toekomst uitnodigingen tegemoet zien voor bijeenkomsten en activiteiten, waarbij zij hun kennis willen delen!

Los daarvan is iedereen tot en met 1 oktober (en straks weer vanaf 1 april) van harte welkom om zelf te komen genieten van het park. Voorzitter Peter Slop van Eigen Hof: Je gaat mee in de natuurlijke kringloop en versterkt zo de stadsoase. En daar wordt iedereen beter van!”

Tamar Frankfurther

Uit: de Westerpost van 21 september 2016