Op 5 mei 2017 is een bekend Slotenaar is heengegaan. Joop Kool werd in 1919 geboren in de woning boven de slagerij aan de Sloterweg 1239 in de toenmalige gemeente Sloten. Zijn leven in een notendop: Hij ging schuin aan de overkant naar de St. Jozefschool en kwam daarna in de slagerij te werken. Hij leverde bestellingen aan huis af – op de fiets in het landelijk gebied.
In 1967 nam hij de zaak van zijn vader over. Leny Schönhage werd zijn vrouw. In de oorlog zou hij moeten gaan werken in Duitsland, maar dat is er nooit van gekomen. Dat kwam – zoals hij zelf zo mooi wist te vertellen – doordat “mijn gegevens op de een of andere manier zoek waren geraakt en niet meer in het bevolkingsregister stonden… Ik bestond niet meer!”
Joop werd vorig jaar op 4 mei geïnterviewd over Sloten tijdens WOII.
Joop en Leny kregen twee kinderen: Hans en Ruud. Halverwege de jaren zeventig begon het dorp Sloten te veranderen. Tuinders – zijn klanten – trokken weg en het winkelbestand werd steeds kleiner. Grootwinkelbedrijven waren in opkomst. Tijd voor verandering. Hij deed de zaak over aan een andere slager (Van den Bosch) en ging tot zijn pensioen ‘in de kaas’ werken.
Net als tijdens zijn werkzame leven bleef Joop heel actief als vrijwilliger voor de gemeenschap: voor Pancratius (voetbal en toneel), niet als speler maar altijd op de achtergrond, rondleiden door Sloten en vanaf de start als vrijwilliger bij de Molen van Sloten. Met volle inzet lekker met z’n handen bezig zijn. Ondertussen af en toe een geintje, zoals toen een jonge dame hoorde over zijn hoge leeftijd en tegen hem zei: “Oh meneer, bent u al zo oud, dan hebt u waarschijnlijk uw leven lang weinig vlees gegeten!” Het leven is gevierd. De cirkel is rond. Joop is schuin tegenover zijn geboortehuis op de Pancratius-begraafplaats begraven. We zullen je missen!
Tamar
Uit: de Westerpost van 17 mei 2017.
De Dodenherdenking 2017 in Oud Osdorp was dit jaar heel bijzonder. De aanwezigheid van een aantal hoogwaardigheidsbekleders, onder wie de Consul Generaal van de VS David McCawley, droeg daaraan bij. Gelukkig ging dit niet ten koste van de persoonlijke sfeer van de jaarlijkse herdenking, waaraan we in het landelijke gebied gehecht zijn.
Voortaan ligt er dus een plaquette met de naam van de Amerikaan Dover Fleming bij het oorlogsmonument aan de Osdorperweg. Deze plaquette herinnert ons aan deze jonge piloot, die op 8 oktober 1943 met zijn vliegtuig, een P-47 Thunderbolt, neerstortte op het land van boer Worm, vlak bij waar nu het Ma Braunpad ligt. Pim Ligtvoet haalde dit verhaal uit de vergetelheid, nadat hij dit tijdens zijn onderzoek voor zijn boek In de schaduw van de oorlog had ontdekt.
One way journey
De Consul sprak in zijn toespraak over het hoogste offer van zijn landgenoot die, zonder aan eigen belang te denken, er álles aan had gedaan om de democratie te laten zegevieren: “Het werd voor Dover een enkele reis naar Europa en door hem – en vele andere jonge mensen in uniform en burgers – leven wij nu in een prachtig en vrij Amsterdam!” De Consul verzekerde de aanwezigen ook dat de band tussen de VS en Europa onbreekbaar is en dat was uit zijn mond in deze tijd toch wel bemoedigend om te horen…
Ook twee vertegenwoordigers van de Internationale School in Amsterdam voerden het woord. Ton Hermes, voorzitter van de Stichting Adoptie Graven Amerikaanse Begraafplaats Margraten gaf aan hoe belangrijk het is om gebrachte offers nooit te vergeten en hoe mooi en belangrijk het is om gevallenen te blijven eren door hun graf te onderhouden. Wanneer je één piloot op deze manier uit de vergetelheid haalt, komt zijn verhaal uit de oorlog tot leven. Zo blijven we de persoonlijke verhalen – hopelijk met de vrijheid – doorgeven. Dat is belangrijk.
Vrede is niet vanzelfsprekend
Ray Kentie sprak mooie woorden namens de Dorpsraad. Hij memoreerde hoe bijzonder het is dat er nu al 72 jaar vrede is in Nederland: “Al die verhalen, zoals nu dat van Dover Fleming, zijn puzzelstukjes van onze geschiedenis. We geven die verhalen door aan volgende generaties en stellen ze zo veilig voor toekomstige generaties. Je vraagt je misschien wel eens af “Wat zou ik zelf gedaan hebben, als ik toen geleefd had?” Het is moeilijk om echt antwoord te geven op die vraag, maar je kunt zeker wel kritisch naar jezelf kijken en je de vraag stellen: “Wat doe ik nu? Ben ik iemand die zijn hoofd afwendt en onrecht laat doorgaan? Ben ik een meeloper? Of grijp ik in?” Leer van het verleden. Wees barmhartig en heb mededogen. Leer gelukkig te zijn met de vrede. We hebben nu al zo lang vrede in ons land dat het normaal lijkt, maar dat is niet zo. Kijk maar naar TV en internet: Je ziet één en al oorlog en ellende. Leer vrede te waarderen en geef dat door! Verhalen vertellen heeft zin. Van die herinneringen leren we niet opzij te kijken; niet in de val te lopen om de verkeerde beslissing te nemen. Geef haat en egoïsme geen kans!”
Koffie in de schuur
Coby van Middelkoop en Jacqueline Vork droegen stemmige gedichten voor. De welpen van scouting Phoenix vormden de erewacht bij het monument. Tijdens de twee minuten stilte vloog een toom ganzen over en hoorde je lammetjes blaten in de wei.
Jolanda Picavet blies de Last Post en er werd uit volle borst meegezongen met het Wilhelmus. Na afloop was er koffie, thee, cake en koek bij Ferry van der Laan aan de Lutkemeerweg. Het was prettig om na deze bijeenkomst nog even bij te praten. Het is goed dat deze traditie weer in ere is hersteld. Ook de Consul voelde zich zichtbaar thuis in de Oud Osdorpse schuur! Veel dank aan Mia Kooter, Carla Schelling en Coby van Middelkoop van de werkgroep Culturele Activiteiten en aan de familie Van der Laan voor hun gastvrijheid!
Tamar
Op 4 mei reeds om 19.00 uur verzamelen bij de Lutkemeerschool
Dit jaar ziet de Dodenherdenking in Oud Osdorp er heel anders uit dan andere jaren. De bijeenkomst begint daardoor veel vroeger op de avond. Verzamelen om 19.00 uur en de bijeenkomst start al om 19.15 uur.
Ieder jaar verzorgt de werkgroep Culturele Activiteiten van de Dorpsraad een waardige en intieme Dodenherdenking bij het monument aan de Osdorperweg. Dit jaar zal deze bijeenkomst groter zijn en langer duren. Wat is er aan de hand?
Onthulling plaquette
Pim Ligtvoet, auteur van het boek ‘In de schaduw van de oorlog’, heeft voor zijn boek veel onderzoek verricht. Zo ontdekte hij dat de Amerikaan Dover Fleming in 1943 met zijn vliegtuig neerstortte en overleed in de buurt van waar nu het Ma Braunpad ligt. Pim was met vele anderen van mening dat deze onfortuinlijke piloot eer verdient.
Zo ontstond het plan om Fleming te gedenken met een speciale plaquette bij het al bestaande oorlogsmonument aan de Osdorperweg. Op 4 mei is het dan zo ver: dan zal deze plaquette officieel worden onthuld. Diverse mensen zullen bij deze gelegenheid het woord voeren. Zoals ieder jaar spreekt Ray Kentie namens de Dorpsraad en zullen Coby van Middelkoop en Jacqueline Vork gedichten voordragen. Daarnaast zal een aantal bijzondere gasten naar landelijk Osdorp komen.
Napraten met koffie
Ook een afgevaardigde van het Amerikaanse consulaat, Ton Hermes, voorzitter van de Stichting Adoptie Graven Amerikaanse Begraafplaats Margraten en een vertegenwoordiger van de Internationale School zullen het woord richten tot de aanwezigen.
De plechtigheid zal worden begeleid door de welpen en scouts van Scouting Phoenix. Jolanda Picavet zal de Last Post blazen en de aanwezigen begeleiden bij het zingen van het Wilhelmus.
Na afloop van deze bijzondere Dodenherdenking wordt een oude traditie weer in ere hersteld. U bent dan van harte welkom om – onder het genot van een kop koffie of thee – te komen napraten. Helaas kan dan niet meer bij de toenmalige Oud Osdorpse scoutinggroep Aladdin, maar nu iedereen is welkom bij Ferry van der Laan aan de Lutkemeerweg 21.
Een heel mooi en gastvrij gebaar!
Mia Kooter
Uit: de Westerpost van 3 mei 2017.
Op Koningsdag gaf portefeuillehouder Erik Bobeldijk van stadsdeel Nieuw-West het officiële startsein van de crowdfunding door de luiken, voordeur en celdeur van het Politiebureautje te openen. Adjunct-directeur Michiel van der Burght van Stadsherstel verleende hierbij een helpende hand. Vraag was: Wat of wie zouden zij aantreffen in de cel van nog geen vier vierkante meter?
Drie boeven waren opgelucht dat zij bevrijd werden! Gedurende de feestelijke Koningsdag op Sloten gingen ook anderen in boevenpak nog op de foto. Daarmee droegen zij 2,50 euro bij aan dit unieke project. In totaal staat de teller nu op: € 9.367,82. Dat is inclusief de Waarderingssubsidie van 500 euro van stadsdeel Nieuw-West. We zitten dus nu al op bijna éénvijfde van wat we moeten halen! En… dat bedrag gaat vast nog flink stijgen, omdat heel veel mensen aan de kraam beloofden ook nog een bedrag over te zullen maken… Hierover is meer te lezen op Crowdfunding Politiebureautje Sloten – Wij willen het ‘kleinste Politiebureautje van Nederland’ behouden. Het is goed nieuws is dat de gemeente Amsterdam aan Stadsherstel het eerste recht op aanschaf heeft gegeven.
Stadsherstel
Stadsherstel is namelijk dé organisatie in Amsterdam, die zorgt draagt voor het behoud van monumenten. Het gaat deze organisatie met een maatschappelijke functie niet alleen om het behoud en verantwoord onderhoud van panden, maar ook om het vergroten van de toegankelijkheid van monumenten en het vastleggen van hun verhalen. De Vrienden van Stadsherstel maken mede mogelijk dat Stadsherstel al meer dan 600 panden heeft kunnen redden. De bewoners van Sloten zijn dan ook zeer verguld dat deze organisatie het Politiebureautje wil aanschaffen. Zo blijft het van ons allemaal!
Hoezo 50.000 euro?
Op Koningsdag vroeg een aantal mensen hoe we aan dat bedrag van 50.000 komen en wat ermee gaat gebeuren? Allereerst: de aankoopprijs. Toen Stadsherstel afgelopen zomer belangstelling toonde om het Politiebureautje te kopen, ging iedereen er eigenlijk nog van uit dat de gemeente Amsterdam bereid zou zijn om het Politiebureautje voor een symbolisch bedrag te verkopen. Een koper heeft dan namelijk niet alleen een leuk Politiebureautje in handen, maar ook voor altijd de zorg om dat pandje goed en verantwoord te onderhouden. En wat kan er inkomen? Je wilt dat het altijd beschikbaar blijft voor rondleidingen, dat het gebruikt kan worden bij dorpsfeesten, dat het regelmatig open is, dat het een leuke buurtfunctie krijgt en dat de cel intact blijft. Dat zijn geen bouwstenen om er een winstgevend project van te maken, omdat je ook weinig bruikbare vierkante meters overhoudt…
Inmiddels is bekend dat de gemeente 32.500 euro kosten koper voor het Politiebureautje wil hebben. Dat komt dan neer op zo’n 36.000 euro De 50.000 is dus nodig voor de aankoop van het pandje. De rest van de crowdfundingsopbrengst kan Stadsherstel gebruiken voor het wegwerken van achterstallig onderhoud. En van wat er dan nog overblijft: iets reserveren voor het toekomstig onderhoud, de nieuwe inrichting en het beschikbaar stellen van het monument aan een huurder, die hier een niet-winstgevend winkeltje, vvv’tje en vaak opengestelde ontmoetingsplek zal gaan runnen. Die huurder heeft al te maken met vaste lasten voor elektra en water… Wil een dergelijk initiatief levensvatbaar zijn, dan zal Stadsherstel slechts een lage huur kunnen vragen… Kortom: Nu staat al vast dat Stadsherstel, zonder de crowdfundingsactie, verlies zal gaan draaien op dit project en dan kan het hele plan niet doorgaan.
Bruidsschat
Ik beschouw onze gezamenlijke inspanning om nu een hoge opbrengst te realiseren als een bruidsschat, die wij als Slotenaren, omwonenden uit Nieuw Sloten, De Aker, Nieuw-West en Badhoevedorp en andere liefhebbers van cultureel erfgoed aan Stadsherstel meegeven met de boodschap: “Dank je wel dat jullie dit mogelijk maken en dat onze (klein)kinderen zich straks ook nog voor deze imposante celdeur kunnen laten vereeuwigen!”
Tamar Frankfurther; 27 april 2017.
Op 27 april 2017 zal portefeuillehouder van stadsdeel Nieuw-West Erik Bobeldijk om 10 uur symbolisch de deuren van het Politiebureautje in Sloten openen. Daarmee geeft hij het startsein voor de crowdfundingscampagne. Hopelijk lukt het om voor 1 juli 50.000 euro op te halen. Vraag is: wat of wie treft hij aan in de cel?
Dan kan Stadsherstel het gemeentelijke monument kopen en kan het pandje een tweede leven krijgen. Ieder bedrag is welkom! Doneren kan op Koningsdag bij het Politiebureautje. Hierover is meer te lezen op: Crowdfunding Politiebureautje Sloten – Wij willen het ‘kleinste Politiebureautje van Nederland’ behouden. Natuurlijk bent u van harte welkom voor een (uitgebreide!) rondleiding in dit unieke mini-pand.
In boevenpak op de foto?
U kunt ook een kijkje komen nemen in het kleine celletje. Even ervaren hoe het zou zijn om hier opgesloten te zitten. We bieden u overigens ook ‘echt’ de kans om in de huid te kruipen van een boef… We hebben speciale boevenpakken klaarliggen (in verschillende maten). Wie dat leuk vindt, kan zich voor 2,50 euro laten fotograferen in boevenpak in de cel. Op die manier draagt u dus ook bij aan de actie.
Winkeltje, VVV’tje en ook uw idee
Het plan is om in het monument allerlei zelfgemaakte artikelen van Slotenaren en bewoners van Nieuw-West te verkopen. Een gezellig dorpswinkeltje waar je ook kunst en weer tweedehands spannende boeken kunt kopen. En tegelijk een VVV’tje met veelzijdige informatie over de omgeving. Iedereen kan hier straks langskomen voor een praatje en een bakkie.
Het Politiebureautje zal tijdens dorpsfeesten, Koningsdag en andere evenementen het stralend middelpunt blijven voor de Slotenaren en dorpsbezoekers. En natuurlijk gaan de deuren van het pandje open tijdens de historische wandelingen door het verstilde dorp.
Hebt u nog andere ideeën of hebt u kwalitatief goede en zelfgemaakte waar, die hier verkocht kan worden? Laat dan vooral van u horen! Denk er wel aan dat dit écht maar een heel klein pandje is en dat er dus slechts beperkte ruimte beschikbaar is… Tips kunt u doorgeven aan Stella van Heezik via stella@stadsherstel.nl of via 020 – 52 000 75.
Voor meer informatie en donaties, zie: www.mijnstadsherstel.nl
Bekijk ook het filmpje over het politiebureautje.
Ook op AT5 is een reportage te zien over het politiebureautje.
Zie ook het artikel in het Parool over het politiebureautje.
Wordt vervolgd!
Tamar Frankfurther.
Vorige week woensdag, 19 april 2017, was een historische dag voor het dorp Sloten: de voltallige Bestuurscommissie van Nieuw-West wil dat Sloten een beschermd dorpsgezicht krijgt!
Alle leden stemden vóór het beschermde gezicht. Daar ging zo’n twintig jaar voorbereiding aan vooraf.
Hoe het zo kwam…
Eigenlijk is het allemaal begonnen met een prijsvraag van het toenmalige stadsdeel Osdorp. Eind jaren negentig konden bewoners ideeën indienen voor projecten waar het stadsdeel geld en energie in zou steken. Vervolgens mochten de bewoners kiezen welk plan uitgevoerd moest worden. Slotenaar Anne Nicolai bedacht dat het goed zou zijn om Sloten een beschermd dorpsgezicht te geven. In de stemronde die volgde, kreeg dit voorstel zo’n beetje alle stemmen. Het stadsdeel ging er voortvarend mee aan de slag.
In 2002 resulteerde dit in een cultuurhistorische verkenning van het dorp, die was opgesteld door Bureau Monumenten en Archeologie. Hierin staan alle waarden van het dorp zorgvuldig beschreven. Daarna werd het stil bij de gemeente. In de jaren die volgden, gingen steeds meer bewoners zich afvragen hoe het nou eigenlijk zat met die beloofde status.
Tot er in juni 2013 een actie op touw werd gezet om het beschermde gezicht alsnog te realiseren. Zestien dorpsbewoners gingen met handtekeningenlijsten rond. 249 Slotenaren hebben daarop aangegeven dat ze het belangrijk vonden dat Sloten een beschermd dorpsgezicht zou krijgen. Daarop nam de politiek het besluit om de ambtenaren aan het werk te zetten. En nu, bijna vier jaar later (!) is het dan eindelijk zo ver: Op 19 april werd dit besluit van de bestuurscommissie, als opvolger van de deelraad, officieel bekrachtigd met een hamerslag. Een mijlpaal.
Wat zijn de gevolgen?
Het klinkt na deze uitgebreide inleiding misschien een beetje vreemd… maar eigenlijk heeft de instelling van dit beschermde gezicht geen gevolgen voor de dagelijkse praktijk op Sloten. In de stukken omschrijven de ambtenaren het als volgt: “De status van gemeentelijk beschermd dorpsgezicht voegt geen concrete extra beschermingswaarde toe. Het huidige bestemmingsplan blijft leidend. Daaraan verandert niets. De toegevoegde waarde is er één van bewustzijn.” Je zou dus kunnen zeggen dat dit een erkenning is voor de cultuurhistorische waarden van het dorp.
Tot nu toe werd Sloten vaak een beetje vergeten in Amsterdam, waar al zoveel ander moois te vinden is. De gemeente geeft in de stukken ook aan dat de aanwijzing van Sloten tot beschermd gezicht meerwaarde heeft voor de buurten rónd het dorp. Wanneer het unieke en kwalitatieve karakter van Sloten namelijk goed behouden blijft, heeft dat ook positieve invloed op de wijken daar omheen. Deze status zal volgens de experts bijdragen aan het intact houden van het dorp. Het beschermende bestemmingsplan dat er al jaren is, blijft gewoon van kracht en leidend. Daaraan verandert niets.
Informatie en inspraak
Natuurlijk krijgen bewoners van Sloten en andere belangstellenden de kans om vragen te stellen en inspraakreacties in te dienen. Daarom is er op 3 mei van 19.30 tot 21.00 uur een inloopavond in het Dorpshuis. U kunt binnen dat tijdsblok op ieder moment dat u schikt even langskomen om uw vragen te stellen. Het is dus niet zo dat er op een bepaald moment een presentatie wordt gegeven en dat het handig is dat u juist op dát moment langskomt. De gemeente zal de dorpsbewoners hierover zelf ook nog informeren.
Tamar Frankfurther.
Als bewoner van het verspreidingsgebied van de Westerpost weet u natuurlijk al dat het kleinste Politiebureautje van het land te vinden is in het dorp Sloten. Wist u overigens ook dat Sloten ouder is dan Amsterdam? De oudste vermelding stamt uit de Middeleeuwen tussen de jaren 993 en 1049. Sinds 1175 ligt het dorp op zijn tegenwoordige plek op een terp – waar nu het Dorpsplein is – aan de Sloterweg.
Dit kleine Politiebureautje werd gebouwd in 1866. Het staat middenin het dorp aan het Dorpsplein. Sinds 1980 is het pandje gemeentelijk monument. Dat is ook logisch, omdat het nog helemaal intact is. Het voormalige politiehuisje is wat betreft karakteristieke detaillering en ligging, centraal in het dorp, een van de pijlers onder het dorpsgezicht van Sloten.
Zeven dorpscafés
Tot ongeveer 1965 was het Politiebureautje nog volop in gebruik. De meeste zaken, die hier speelden, gingen over diefstal, dronkenschap en kattekwaad. De dorpsveldwachter sloot mensen, die een glaasje te veel op hadden, weleens op in de cel van zijn Politiebureautje. Konden ze daar veilig hun roes uitslapen. Begin vorige eeuw telde het dorp maar liefst zeven (!) café’s… dronkenschap kwam hier dus wel ‘eens’ voor! Kinderen die kattenkwaad uithaalden, werden ‘opvoedkundig’ ook wel eens een uurtje opgesloten in de cel. Die straf maakte diepe indruk op de scholieren, zo blijkt uit de verhalen die ze daar nu nóg over vertellen!
Nieuwe bestemming
Sinds 2015 staat dit monument leeg, omdat de buurtregisseur van de politie het niet meer gebruikt. Dat doet het pand geen goed. Stadsherstel Amsterdam krijgt als restaurerende instelling als eerste de kans om dit, door de gemeente af te stoten project te verwerven. Daarvoor heeft ze samen met de bewoners van Sloten een plan gemaakt om dit piepkleine Politiebureautje, met authentieke cel, aan te kopen, te restaureren, te behouden voor het dorp en voor iedereen toegankelijk maken. Er komt een klein winkeltje in! Om dat plan te realiseren, gaan we binnenkort een crowdfundingactie starten. Binnenkort leest u hierover meer.
Tamar Frankfurther.
Uit: de Westerpost van 19 april 2017.
Van half april tot half oktober varen er twee veerponten over het Nieuwe Meer van en naar het Amsterdamse Bos: Veerpont Nieuwe Meer en fiets- en voetveerpontje ‘Ome Piet’. Hieronder vind je meer informatie over beide veerponten.
Veerpont Nieuwe Meer
De veerpont vaart tussen de noordelijke oeverlanden van het Nieuwe Meer (bij Paviljoen Aquarius) en de Meerkade in het Amsterdamse Bos.
Vaarseizoen 2017
De veerpont over het Nieuwe Meer vaart op zondagen van 15 april t/m 15 oktober en op Tweede Pinksterdag tussen 12:00 en 18:00 uur. De afvaart is ongeveer elk kwartier. De veerpont is in bedrijf van eind april tot half oktober 2017.
Kosten enkele reis
– Volwassenen € 1,00
– Kinderen € 0,50
– Fietsen en kinderwagens € 0,50
– Bakfietsen € 2,50
– Kinderen tot 4 jaar en huisdieren kunnen gratis mee onder begeleiding
Deze veerpont wordt verzorgd door Rederij Oeverloos.
Fiets- en voetveerpontje ‘Ome Piet’ van Amsterdamse Bos naar Badhoevedorp – Nieuwemeerdijk
Dit veerpontje is een initiatief van de Buurtvereniging Nieuwe Meer. De pont heeft de naam gekregen van de laatste pontbaas Pieter Eilander (1906-1993) ‘Ome Piet’. In combinatie met de veerpont over het Nieuwe Meer kun je nu een rondje Nieuwe Meer maken. Of op een snelle en veilige manier van en naar Badhoevedorp en/of Schiphol gaan, lopend of op de fiets.
Vaarseizoen
Het pontje Ome Piet vaart van 15 april t/m 15 oktober op zaterdagen van 12:00 tot 18:00 uur en op zon- en feestdagen van 11:00 tot 19:00 uur. Van half april t/m half oktober.
Kosten
Enkele reis volwassenen en kinderen vanaf 5 jaar € 0,50 inclusief fiets
Kinderen tot 5 jaar onder begeleiding en kinderwagens mogen gratis mee
Meer informatie
Kijk voor meer informatie op de website van veerpontje ‘Ome Piet’. Tel: 06-24529486, e-mail: veerpont@nieuwemeer.info
In de Sloterkerk, Osdorperweg 22, te Amsterdam zal op zondagmiddag 23 april 2017 om 15.00 uur een matinee concert gegeven worden.
Het Sarabanda Barok Strijkersensemble onder leiding van Mariëtte Holtrop zal een optreden verzorgen. Op het programma staan werken van Johann Bernard Bach, Grillo en Telemann. Ook een luitconcert van Vivaldi.
De toegangsprijs bedraagt slechts 9 euro. Na afloop is er gratis consumptie in het wijkgebouw pal achter de kerk.
Meer informatie op onze website: www.sloterkerk.nl
Maar u kunt ons ook volgen op Facebook: www.facebook.com/sloterkerk
Inlichtingen en reserveringen: 020-6157692
Inlichtingen en reserveringen via email: concert@sloterkerk.nl
Bij voorkeur een nest met een lekkere schijtrand!
Tijdens de goed bezochte informatieve ochtend over ooievaars op 18 maart 2017 in het Slotense Dorpshuis, gaf onze ringer Engbert van Oort aan de hand van 75 plaatjes uitleg over ooievaars. Wij kennen in Nederland de Witte ooievaar en heel soms komt de Zwarte variant even langs, maar die zie je vaker op de Balkan, Hongarije en richting Polen. In de rest van de wereld blijken overigens nog veel andere soorten voor te komen.
Al snel bleek dat de meeste aanwezigen vooral benieuwd waren of Engbert verwacht dat ook de andere drie palen op Natuurpark Vrije Geer gebruikt zullen worden. Tot nu toe is alleen de noordpaal bezet. Het ouderpaar dat hier vorig jaar vier jongen groot bracht, heeft op Sloten overwinterd en is op het ogenblik het nest al weer klaar aan het maken voor nieuwe gezinsuitbreiding.
De woningmarkt van ooievaars
Engbert liet een hele reeks voorbeelden zien van ooievaarsnesten, die nog wel dichter bij elkaar staan dan op Sloten het geval is en die tóch in gebruik zijn.
Engbert: “Ooievaars die nog geen vaste woonstek hebben, gaan rond eind februari op zoek naar een geschikte paal. Meestal is het mannetje er eerder. Die heeft grotere vleugels en kan daardoor sneller vliegen. Hij speurt vanuit de lucht naar een geschikte paal. Vooral palen waar een grote schijtrand op zit, vallen in de smaak. Daar heeft immers al een ander gezin op gewoond; daar zijn al jongen grootgebracht. Dat betekent dat het daar veilig is (je ziet eventuele belagers van ver al aankomen) en dat er voldoende voedsel in de omgeving te vinden is. Ooievaars kiezen bij voorkeur voor een gestoffeerd en gemeubileerd nest; dus niet zo’n kaal geraamte. Zo’n vrijstaande hoge paal – die wij mensen leveren – is overigens handig en welkom, maar als zo’n paalhuis niet beschikbaar is, maken ze gewoon boomnesten.”
Meer nesten bij elkaar?
Stel dat er al een ander nest vlak bij in de buurt bezet is, wat dan? “Als het mannetje een geschikte plek heeft gevonden, lokt (kleppert) hij een vrouwtje naar ‘zijn’ paal. Het kan zijn dat er een andere paal in de buurt staat en dat het mannetje op die paal bezwaar maakt tegen zijn nieuwe buur. In dat geval ontstaat een machtsstrijd. Vraag is dan of de nieuwe ooievaar zich wat aantrekt van de poeha van zijn buurman of niet. Een beetje bluf en machogedrag komen hier goed van pas… Meestal hoeft het niet tot een knokpartij te komen, maar, het kan er stevig aan toe gaan. Soms ontaardt de burenruzie in een bloederig gevecht met de dood als gevolg…” Helaas hebben we dat op Natuurpark Vrije Geer al een keer ondervonden… “Het komt gelukkig vaker voor dat lef tonen voldoende is. Dan kunnen de nesten heel dicht (zelfs binnen pik-afstand) bij elkaar staan”, zo vertelt Engbert.
Hoeveel kinderen krijgen ooievaars?
“De meeste ooievaars leggen drie tot vijf eieren. Ei vier en vijf zijn eigenlijk verzekeringseieren, voor het geval dat het met een van de eerdere eieren misging. Als daar een steekje aan los zit… Als nummer één tot en met drie gezond blijken en er voldoende eten is, wordt nummer vier gespaard. Nummer vijf komt waarschijnlijk wel uit, maar dat is het zwaktste jong. Als de oudere kinderen het goed doen, wordt deze kleine door elkaar geschut en vervolgens door mama-ooievaar opgegeten. Die eiwitten kan mama goed gebruiken om wat aan te sterken voor de zware grootbrengtaak, die dan gaat beginnen…”
Weetjes over ooievaars
Ooievaarsringer Engbert van Oort had nog veel meer te vertellen aan de hand van maar liefst 75 dia’s… Het is helaas onmogelijk om hiervan compleet verslag te doen. Vandaar dat u hieronder een opsomming treft van de weetjes:
* Er bestaan heel veel soorten ooievaars in de wereld. In 2016 zijn er in Nederland ongeveer 650 broedparen van de Witte ooievaar geteld.
* De Zwarte ooievaar (uit Balkan, Polen, Hongarije en Spanje) is in 2016 vijftien keer waargenomen in Nederland. De verwachting is dat we die hier vaker gaan zien in de toekomst.
* In de rest van de wereld leven nog heel veel andere soorten ooievaars.
* De ooievaar was in Nederland bijna uitgestorven. In 1996 heeft de Vogelbescherming de Witte ooievaar hier weer uitgezet.
* Het is moeilijk om het verschil te zien tussen de geslachten, omdat mannen en vrouwen hetzelfde kleed dragen. Het mannetje is groter.
* Ooievaarsveren groeien weer aan.
* Ooievaars zijn in hun derde jaar volgroeid en geslachtsrijp. Tot die tijd hebben ze nog geen geslachtsdelen: dat zou slechts ballast zijn op hun zware tocht naar het Zuiden.
* Ongeveer de helft van de ooievaars die naar het Zuiden (Spanje en Afrika) gaat, overleeft de tocht (uitputting/jacht).
* Via STORK komen veel terugmeldingen binnen over geringde ooievaars, die tot in Zuid-Afrika zijn gespot.
* Rond Madrid zijn grote vuilnisbelten waar ooievaars veel eten vinden. Per belt zijn drie á vier duizend ooievaars geteld.
* Een volwassen ooievaar heeft een spanwijdte van 2,5 meter.
* Ooievaars maken eigenlijk hun nesten in vrijstaande bomen, maar als mensen mooie nestpalen kant en klaar beschikbaar stellen, zijn ze graag bereid daarop te wonen. Een door mensen klaargezette gemeubileerde en gestoffeerde woning wordt gewaardeerd. Dat is immers wel zo makkelijk!
* Mannetjes zijn groter en kunnen daardoor sneller vliegen. Zij komen meestal eerder terug dan de vrouwtjes en zoeken – zwevend in de lucht – alvast een geschikte woning uit.
* Ooievaars zijn nestvast en niet partnervast. Als een vrouwtje niet terugkomt, is er wel een ander die op het geklepper afkomt…
* Over de hele wereld broeden ooievaars op nesten die heel dicht bij elkaar liggen. Soms zijn nesten zo dicht bij elkaar dat ze zelfs binnen pik-afstand liggen.
* Een ooievaarsei weegt evenveel als een mandarijn en is even groot als twee mandarijnen.
* Het vrouwtje legt om de dag een ei. Vanaf dag drie wordt er gebroed. Hierdoor komen ei één en ei twee tegelijk als eerste uit. Er worden maximaal vijf eieren gelegd.
* Als de eerste twee ooievaartjes geboren zijn, dan hoort nummer drie het gepiep van de twee oudsten en kruipt ook uit zijn ei.
* Papa en mama verdelen de huiselijke taken eerlijk: ze broeden om de beurt en halen daarna om beurten voedsel voor hun kroost.
* Het is niet goed om ooievaars bij te voeren. Dan maak je ze afhankelijk van mensen. Ze moeten leren om voor zichzelf te zorgen.
* Als de jongen geboren zijn, zie je ander gedrag bovenop de paal. Tijdens het broeden zie je papa en mama nog ‘potje roeren’. Dan draaien zij hun eieren telkens om, zodat die goed uitgebroed kunnen worden. Als er kleintjes geboren zijn, zie je ze braken. De kleine ooievaars krijgen zo hun voer.
* Ongeveer 45 dagen na de geboorte worden de kleuterooievaars geringd. Dan kunnen ze nog niet uit angst voor de ringer het nest uitlopen, maar hebben ze wel al een ‘enkel’ waarachter de ring blijft hangen.
* Wat ooievaars niet verteren, braken ze uit. Een braakbal kan vijf centimeter lang zijn.
* Zwerfafval dat op voedsel lijkt, is gevaarlijk voor ooievaars. Denk bijvoorbeeld aan post-elastieken. Ooievaars denken dat ze een lekker dikke worm te pakken hebben… Gooi al het zwerfafval dus in de prullenbak!
En zo kregen de vrijwilligers van de Beheergroep Vrije Geer en de andere belangstellenden een inkijkje in de bijzondere en boeiende wereld van de ooievaar… Zoals gezegd: De noordpaal op Natuurpark Vrije Geer is weer bezet. We houden u uiteraard weer op de hoogte over het wel en wee van het gezinnetje. En: wie weet krijgen ze dit jaar wel buren… Spannend…
Tamar Frankfurther
Alles over ooievaars
Zaterdag 18 maart 2017 organiseert de Beheergroep Vrije Geer een informatieve bijeenkomst in het Slotense Dorpshuis aan de Nieuwe Akerweg 14. Daar kunt u al uw prangende vragen over ooievaars stellen aan een expert uit het veld. Tijdens deze ochtend wordt ook het nieuwe beheerplan en de daaruit voortvloeiende werkzaamheden voor de vrijwilligers gepresenteerd.
Uit: de Nieuwsbrief van de Gemeente Amsterdam; maart 2017.