Het was weer eens zover: Tijdens de vergadering van de stadsdeelcommissie op 16 juli 2024 stond het dossier ‘Veilige Osdorperweg’ op de agenda.
Na ruim een half uur praten bleek een meerderheid van de commissieleden zich achter portefeuillehouder Nazmi Türkkol (D66) te scharen en eerst maar weer eens rustig af te willen wachten wat de effecten zullen zijn van de voorgestelde minder ingrijpende maatregelen.
Bij slechts één concrete maatregel durfde Türkkol het aan om eigener beweging een uitvoeringsdatum te noemen: Op 23 juli zou de middenberm op de Ookmeerweg ter hoogte van de Osdorperweg worden afgesloten. En dát is in de nacht van 23 op 24 juli daadwerkelijk ook gebeurd. Alle motorvoertuigen moeten hier voortaan – óók als zij bijvoorbeeld richting het Osdorpplein rijden – rechtsaf slaan. De doorsteek bij het Dierenasiel is ook dicht.
Op de twee volgende kruisingen gelden keerverboden. Alle bestaande doorsteekjes voor voetgangers en fietsers zijn in deze 260 meter lange barrière opengelaten zonder dat daar nog een auto door kan. Van geen van de andere in de bewonersbrief van 24 juni 2024 genoemde maatregelen is bekend wanneer deze zullen worden uitgevoerd. Foto: Theo Durenkamp.
Slechts een minderheid (PvdA en GroeneBasisPiraten) steunde het ongevraagde advies van GroenLinkser Sarah Biddle, dat zou leiden tot een grote afname van het sluipverkeer over de smalle dijkweg.
Vijf adviezen voor veilige Osdorperweg
De opsteller van dit ongevraagde advies, Sarah Biddle van GroenLinks, hoopte tevergeefs de al jaren slepende discussie rond de onveilige weg, die onderdeel is van het Hoofdnet Fiets, vlot te trekken. Haar advies aan het stadsdeelbestuur bestond uit vijf deeladviezen:
1. Plaats aan de kant van Halfweg één fysieke knip om doorgaand verkeer te weren. Nadrukkelijk vroeg zij om hier niet hetzelfde systeem als op de Sloterweg toe te passen, het zogenaamde doorrijdverbod met camera’s die kentekens registreren. In het advies is sprake van een zogeheten ‘dynamische knip’ in de vorm van een verzinkbare paal, zodat de weg voor ondernemers en bewoners zonder omrijden bereikbaar blijft.
2. Breng een afsluiting aan op de Joris van den Berghweg en de Tom Schreursweg om sluipverkeer door het groene gebied van Oud Osdorp tegen te gaan.
3. Voer géén eenrichtingverkeer in op de Osdorperweg, omdat dit de snelheid en dus de onveiligheid juist alleen maar zal verhogen.
4. Pas géén om-en-om-regeling op de wegversmallingen toe, omdat de fietsers zowel vlak voor als vlak na de versmalling, dan júist in de knel komen als auto’s elkaar moeten passeren of op elkaar moeten wachten.
Het vijfde advies luidt: Wanneer een knip niet mogelijk is, sluit dan de middenbermen af aan weerszijden van de Osdorperweg op zowel de kruising met de Ookmeerweg als op de kruising met de N200. Dit advies lijkt te anticiperen op de (grote) kans dat er onvoldoende steun zou zijn om daadwerkelijk een knip in te voeren op de Osdorperweg. Beide afslagverboden door middenbermen dicht te zetten zouden sluipverkeer inderdaad effectief tegengaan. Echter, het ene advies (zijde Ookmeerweg) is reeds op 23 juli door de gemeente uitgevoerd en het andere advies (zijde N200) is – zie hieronder – is niet gewenst noch realistisch.
Türkkol: “Op 18 maart 2026 is de Osdorperweg veilig”
Stadsdeelbestuurder en portefeuillehouder Verkeer Nazmi Türkkol (D66) begon zijn reactie met het erkennen van de urgentie van de problematiek van een onveilige Osdorperweg. Hij liet weten dat hij zich bij zijn aantreden als doel had gesteld om dit dossier binnen zijn ambtstermijn van vier jaar op te lossen: Ruim de helft van zijn regeerperiode zit er inmiddels op.
Fase 1 van de renovatie van het noordelijk deel van de Osdorperweg tussen Halfweg en Joris van den Berghweg is voltooid en nam 7 maanden in beslag. Met Fase 2, de renovatie van het zuidelijke deel van de Osdorperweg tussen Joris van den Berghweg en Ookmeerweg, hoopt hij de veiligheid voor de hele Osdorperweg te vergroten. Fase 2 wil hij bovendien vergezeld laten gaan van een aantal aanvullende maatregelen die eraan moeten bijdragen om de verkeersveiligheid te vergroten en het aantal auto’s terug te dringen. Hiermee verwijst Türkkol naar de maatregelen die hij aankondigde in de bewonersbrief van 25 juni 2024.
Türkkol: “Ik hoop dat een knip niet nodig is”
Türkkol gaf aan dat de belangen van bewoners en ondernemers niet parallel lopen. Hij gaf aan dat hij mede daarom zeer zorgvuldig te werk zal gaan. Eerst zal hij nagaan of de combinatie van alle voorgestelde maatregelen al voldoende effectief zullen zijn om het doel, een veilige Osdorperweg voor iedereen, te behalen. Pas als blijkt dat dit niet lukt, wil hij in laatste instantie pas aan de invoering van een vorm van een ‘knip’ denken.
Concrete maatregelen die worden uitgevoerd: diverse afsluitingen
Als concrete eerste maatregel zegde Türkkol toe dat op 23 juli de middenberm op de Ookmeerweg ter hoogte van de Osdorperweg zou worden afgesloten. Aansluitend is ook de middenberm tegenover het dierenasiel dicht gemaakt. Vooralsnog zullen op de beide volgende kruisingen op de Ookmeerweg keerverboden worden ingevoerd. Mochten deze niet worden nageleefd, dan volgen ook hier afsluitingen met paaltjes.
Daarnaast staan afsluitingen gepland van de Joris van den Berghweg bij de kruising met de Osdorperweg en van de Tom Schreursweg. In plaats van een afsluiting op de Tom Schreursweg wordt ook nog overwogen om hier eenrichtingverkeer in te voeren.
Grote twijfels over effectiviteit van maatregelen
De bewoners van Oud Osdorp hebben meermalen aangegeven geen verbeteringen in de veiligheid te verwachten als Fase 2 is voltooid. Sterker nog: Zij hebben herhaaldelijk – mede op basis van hun ervaringen rond de reeds afgeronde renovatiefase 1 – aangegeven dat het opnieuw asfalteren van de weg juist zal leiden tot méér sluipverkeer dat ook nog eens sneller dan voorheen rijdt over het dan gladde en hier en daar verbrede asfalt.
Ook de voorgenomen uitbreiding van het aantal versmallingen van 5 naar 7, waarvan sommige met drempel, zal volgens hen nauwelijks of niet leiden tot de gewenste verkeersafname. Datzelfde geldt voor de afsluiting van de Joris van den Berghweg: De grootste verkeerstroom loopt nu al richting Halfweg en die zal volgens hen op de Osdorperweg door deze afsluiting juist toenemen.
Of het afsluiten van de middenberm op de Ookmeerweg leidt tot een significante afname van sluipverkeer wordt betwijfeld. Richting de Ookmeerweg zal er geen vervelende wachtrij meer ontstaan waardoor de doorstroming op de Osdorperweg juist verbetert. De grote winst van deze maatregel ligt erin dat de onveilige verkeerssituatie op deze zeer onveilige kruising nu eindelijk wordt beëindigd omdat het verkeer voortaan moet omrijden via beide rotondes.
Middenberm N200 afsluiten onhaalbaar en onwenselijk
Een maatregel waarvan iedereen weet dat deze wél zal leiden tot minder sluipverkeer is het dichten van de middenberm van de N200 ter hoogte van de kruising met de Osdorperweg. Verkeer komend vanaf de Osdorperweg zou dan alleen nog rechtsaf richting Amsterdam kunnen rijden en niet langer linksaf richting Haarlem. Tegen deze ingreep – zo erkende stadsdeelbestuurder Türkkol – bestaan echter flink wat bezwaren van Oud Osdorpers. Velen zijn immers voor veel voorzieningen aangewezen op Halfweg en Zwanenburg. Voor hen is deze middenbermdoorsteek de enige autoverbinding met beide dorpen. Daar komt nog bij dat deze kruising ligt in de aangrenzende gemeente Haarlemmermeer én het een provinciale weg betreft. Met andere woorden: De gemeente Amsterdam heeft over deze locatie geen zeggenschap. Beide argumenten onderstrepen dat dit geen realistische oplossing is.
Vaagheid troef: geen planning, geen vooruitblik
Veel Oud Osdorpers zien dit nieuwe hoofdstuk in de Osdorperwegsoap met lede ogen aan en vragen zich bezorgd af: “Zal het óóit veilig worden op de Osdorperweg? Weten al die commissieleden wel dit uitsteldossier al sinds 1963 loopt? Alwéér dringen de politici niet eens aan om in te grijpen. Weer wordt er geen voorrang gegeven aan de verkeersveiligheid. Nee, de meerderheid van de commissie en de gemeente kiezen ervoor maar weer eens rustig af te wachten. Geen van de leden van de stadsdeelcommissie stelde aan Türkkol vragen over de planning: Wélke volgens u zo effectieve maatregel zult u op wélk moment gaan invoeren in de hoop de Osdorperweg veilig te maken? En, als de gemeente dan eindelijk aan de slag is gegaan: Volgt er daarna dan wéér eerst een dure uitgebreide evaluatie waarvan we pas een half jaar later de onderzoeksresultaten mogen zien? Als deze planning nu zelfs nog volledig ontbreekt, hoe kunt u als ongetwijfeld goedbedoelend portefeuillehouder deze problematiek dan in vredesnaam binnen 20 maanden – voor 18 maart 2026 – oplossen?”
Theo Durenkamp en Tamar Frankfurther; 25 juli 2024.
* Wilt u de vergadering van de stadsdeelcommissie terugzien? Klik dan hier. Het agendapunt over de Osdorperweg duurt 36 minuten en begint bij tijdscode 0.41.25.