Terwel bevestigt met drie voorbeelden: Ditlaarpand is ongeschikt voor opvang deze doelgroep
Een grote groep omwonenden en ondernemers verzet zich tegen de huisvesting van 39 uitbehandelde ernstig verslaafden met complexe psychiatrische problemen op Sloten. Onbedoeld heeft stadsdeelvoorzitter van Nieuw-West Lotte Terwel – door drie locaties te noemen waar de opvang goed verloopt – hun gelijk bevestigd.
De leden van de stadsdeelcommissie (SDC) voelden zich tijdens hun vergadering van 25 augustus 2026 overvallen toen bleek dat deze drie locaties alle buiten Nieuw-West liggen. Niemand kende ze. Pas na afloop van de vergadering kon ook de redactie van de Nieuwsbrief Sloten-Oud Osdorp dus pas nagaan om wat voor succesvolle opvanglocaties het precies gaat: welke doelgroepen er wonen. in panden met welke kenmerken en in wat voor omgevingen die opvanglocaties staan.
“Wie beschermt onze RK kerk en begraafplaats tegen hun nieuwe buren?” Ook de begraafplaats achter de Sint Pancratiuskerk – die overdag vrij toegankelijk is en jaarlijks ongeveer 3.500 bezoekers telt – ligt op steenworpafstand van de Ditlaar. De vrees bestaat dat cliënten ook hier gaan rondhangen en (hard)drugs gebruiken.
Dat dit zal gebeuren, is aannemelijk. In het Ditlaarpand zelf ontbreekt immers een aangename activiteitenruimte. En het is voor de hand liggend dat ook verslaafden het niet prettig vinden om 24/7 in hun kleine kamertjes te verblijven. De kans is dus groot dat dat men overdag, ’s avonds en ’s nachts zal ronddwalen door Sloten en Nieuw Sloten. Wat moet je anders?
Samen nagaan: welke opvang kan hier wél?
Wie de kenmerken en randvoorwaarden van de drie genoemde locaties vergelijkt met de plannen voor Sloten, ziet meteen dat wethouder Zita Pels vermoedelijk een overhaast besluit heeft genomen om déze doelgroep in dít pand en in déze omgeving te willen opvangen. Het is de vraag of zij zich ervan bewust is dat de succesfactoren en randvoorwaarden van de genoemde andere locaties ontbreken op Sloten.
Het noemen van de voorbeeldlocaties biedt helderheid. Nu wordt zichtbaar en meetbaar welke kenmerken kunnen leiden tot een succesvolle opvang, die tot minimale overlast voor de omwonenden leidt. Daarnaast is het positief dat een ruime meerderheid van de stadsdeelcommissie de wethouder – via het Dagelijks Bestuur – op 25 augustus heeft geadviseerd om haar besluit in te trekken. 11 van de 17 SDC-leden van de partijen VVD, CDA, CU, BIJ1, SP, DENK en GBW! steunden het mede door hun ingediende advies ongevraagde advies van D66 volledig. Alleen PRO deed dat niet.
Als de wethouder haar besluit inderdaad zou intrekken, dan hopen de bewoners dat de wethouder – die tot nu toe vooral de kersverse stadsdeelvoorzitter de kooltjes uit het vuur laat halen – in gesprek wil gaan met de Werkgroep Ditlaar 3, de Dorpsraad en later ook met de Slotenaren en Nieuw Slotenaren. Om samen – binnen de randvoorwaarden die híer aanwezig zijn – na te gaan welke doelgroep wél geschikt is om in het Ditlaarpand te worden opgevangen. Dat zou aan beide kanten veel gedoe en juridische kosten schelen.
Drie onbekende succesvolle opvanglocaties
Tijdens het overleg op 25 augustus herhaalde de stadsdeelvoorzitter haar uitspraken van de week ervoor. Zij was onveranderd – de wethouder van haar partij volgend – van mening dat Sloten een sterke buurt is waar geen andere problematiek speelt en waar de komst van deze moeilijke doelgroep dus een verantwoorde keuze is. Over de toetsing – aan welke randvoorwaarden het pand en de omgeving moeten voldoen – zweeg zij. Echter, door de drie succesvolle voorbeeldlocaties te presenteren, benoemde zij wél indirect welke eigenschappen nodig zijn voor een succesvolle opvang van welke groep cliënten. Aangezien (sommige) randvoorwaarden op Sloten ontbreken, ondergraaft Terwel haar standpunt dat Sloten en Nieuw Sloten niet hoeven te vrezen voor de komst van deze opvanglocatie aan de Ditlaar.
Ongetwijfeld zullen ook SDC-leden inmiddels de drie voorbeeldlocaties nader bekeken hebben en hierover tijdens hun vergadering van 8 september vragen stellen aan dagelijks bestuurder Terwel. Vooruitlopend daarop heeft de redactie deze locaties zelf bestudeerd en deelt hierna haar bevindingen.
De drie voorbeeldlocaties in beeld
Terwel noemde deze drie opvanglocaties:
• Singelblok in Noord waar cliënten met psychiatrische problemen en een (licht) verstandelijke beperking wonen. Hier geldt uitdrukkelijk het verbod om harddrugs te gebruiken. Er is een grote gezamenlijke keuken, een woonkamer, activiteitenruimte en een tuin.
• Robert Koch Wonen in de Watergraafsmeer waar een vergelijkbare groep woont als men op de Ditlaar wil plaatsen, maar met twee belangrijke verschillen: de opvang is gericht op herstel en dus niet permanent van aard. En net als op de andere twee locaties zijn ook hier allerlei inpandige voorzieningen aanwezig en staat de opvang in een overzichtelijke omgeving zonder verleidingen, die wel op Sloten aanwezig zijn.
• Passeerderstraat in het Centrum waar 25 cliënten met die alleen kampen met langdurige psychiatrische problematiek (tijdelijk) worden opgevangen. Er is een inloopruimte voor activiteiten en waar men gezamenlijk kan eten.
De redactie concludeert dat de elders aanwezige essentiële succesfactoren en randvoorwaarden voor het succesvol opvangen van de nog zwaardere doelgroep ontbreken op Sloten. Hieronder worden de randvoorwaarden voor het opvangpand, de specifieke locatie nader belicht en vergeleken met de (maatschappelijke) omgeving op Sloten
De voorbeelden: pand zelf en omgeving compleet anders
Allereerst over de panden en de buurten die stadsdeelvoorzitter Terwel noemt:
• De genoemde locaties beschikken alle over aangename binnenruimtes, die kunnen worden gebruikt voor dag- en avondbesteding van de cliënten. Het Ditlaarpand beschikt alleen over kleine wooneenheden, maar beschikt niet – zoals de voorbeeldlocaties – over aangename verblijfsruimtes met ramen, uitzicht en daglicht. En heeft ook geen mooie grote keuken vol glimmende pannen, die het mogelijk maken om samen te koken en te eten. Ja, het Ditlaarpand heeft wel in de kelder daarin met op zijn best enkele kleine naargeestige smalle donkere kamers. Wie daar is geweest spreekt liever over “bedompte hokken. Vrijwel zonder daglicht. Met alleen kleine hoge raampjes – waardoor je nog nét een stukje van de hemel kunt zien – hoog tegen het plafond. Dus zonder ramen met uitzicht of waar de zon door naar binnen kan schijnen.” Kortom, iedereen snapt dat dit geen lichte fijne plekken waar je aan mensen – die toch al met ernstige problemen kampen – een activiteitenprogramma of een gezellige eetomgeving kunt aanbieden. Deze maaltijd zou op Sloten ook elders moeten worden bereid. Een keuken om voor een groep te koken ontbreekt hier immers.
Dat aangename binnenruimten ontbreken, zal de gemeente zich vermoedelijk ook realiseren. Daarom werd eerder gedeeld dat de gemeente erop rekent dat deze cliënten buiten vermaakt zullen worden: door wie dan en hoe vaak en hoe lang? Het naastgelegen Tuinpark Eigen Hof genoemd wordt als mogelijke locatie waar activiteiten zouden kunnen worden georganiseerd. Om heggen te snoeien enz. Maar dit plan valt – om het aardig te zeggen – niet in goede aarde bij de tuinders. Die vrezen voor drugsgebruik en dealen in hun mooie tuinen en inbraken in hun huisjes. Bovendien is het park alleen de helft van het jaar geopend en buiten het tuinseizoen – van oktober tot april – gesloten. Het gevolg: cliënten voelen zich opgesloten in het Ditlaarpand en gaan buiten hun vertier zoeken, rondhangen op het dorp Sloten en lopen naar Nieuw Sloten, naar de beide supermarkten en de slijterij en hun klanten bij wie je kunt bedelen.
• De drie voorbeeldlocaties liggen in overzichtelijke wijken, deels in (hoge) flats. En niet op een centrale plek – de centrale toegang tot het dorp Sloten – waar veel (jonge) mensen langsfietsen en -wandelen op weg naar (Winkelcentrum) Nieuw Sloten, het eindpunt van tram 2 en ‘de stad’. Niet pal naast de bushalte. Niet op 180 meter afstand– van deur tot deur – van een basisschool voor speciaal onderwijs. En niet bij een monumentaal dorpje met een dorpspleintje, speeltuin, parkje en heel veel stegen en talloze achterafjes uit zicht. Ook het schoolbestuur en de Medezeggenschapsraad spreken hun ernstige zorgen uit over wat de komst van deze cliënten zal doen met de veiligheid van deze kwetsbare kinderen.
Op te vangen doelgroep op Sloten veel complexer
Daarnaast is er in twee van de drie genoemde locaties sprake van de opvang van cliënten met minder zware en minder veelzijdige problematiek, die daar bovendien soms ook slechts tijdelijk worden opgevangen. Cliënten op deze locaties zijn veelal niet uitbehandeld en daarom hoopt en verwacht men dat men de opvang op enig moment weer zal kunnen verlaten.
Nog een belangrijk verschil: het gebruik van harddrugs is niet in al de door Terwel genoemde locaties toegestaan. Op het kleine Sloten wel. Dat kan helaas niet anders, omdat deze cliënten verdrietig genoeg wel zijn uitbehandeld. En dus niet meer kunnen of willen afkicken of resocialiseren in de maatschappij.
De conclusie: De opvang in de drie genoemde locaties verloopt ongetwijfeld prima, maar ze zijn onvergelijkbaar met het Ditlaarpand in combinatie met de voor Sloten geplande extreem zware bewonersgroep. Het pand ligt op Sloten bovendien op een centrale plek vol verleidingen. En ook nog eens daar waar de kans groot is dat cliënten vaak met (kwetsbare) jonge kinderen in contact komen.
Het is juist de combinatie van deze factoren die ervoor zorgt dat Sloten niet geschikt is voor de opvang van deze doelgroep. Bij alle genoemde voorbeelden zijn bovendien geschikte binnenruimtes voor activiteiten aanwezig in totaal andere (maatschappelijke) omgevingen. Kortom, nu Terwel deze locaties als voorbeeld heeft genoemd, onderstreept zij zelf al hoe totaal ongeschikt het pand en de omgeving op Sloten zijn voor deze doelgroep.
Veiligheid, omzetderving, nepspoed en vertrouwen
Nog onwetend van de voorbeelden die de stadsdeelvoorzitter later die vergadering zou noemen, spraken op 25 augustus opnieuw vijf personen in. De op Sloten geboren Norah Hilbrink (14) beet het spits af. In haar bijdrage deelde zij haar oprechte bezorgdheid wat de komst van deze personen zal doen met de veiligheid van kinderen op het dorp. Zij heeft geen vertrouwen meer in de gemeente. Mede omdat de gemeente in de afgelopen periode op het dorp op andere terreinen veel steken heeft laten vallen.
De geboren Slotense Norah Hilbrink (14). Foto: Cees Fisser.
Opticien Eran Deijl zei namens de Winkeliersvereniging Nieuw Sloten dat ondernemers rond het Belgiëplein ernstige verstoringen in de openbare ruimte verwachten. Die tot omzetdervingen zullen leiden. Het recent opgeknapte Belgiëplein zal dan – tot zijn grote verdriet – ook een ideale hang- en bedelplek worden met veel zit- en liggelegenheid en met twee supermarkten én een slijterij.
De ervaren voormalige jeugdarts Susan Osenga liet weten vooral bezorgd te zijn over de risico’s voor de kwetsbare leerlingen, die naar het speciaal basisonderwijs op De Driesprong gaan. Op een steenworp afstand van de school, met de bushalte pal voor het opvangpand waar leerlingen soms langere tijd op de bus wachten, die eens per half uur rijdt. En op hun zelfstandige wandeling naar de eindhalte van tram 2 passeren zij ook het Ditlaarpand. Osenga betoogde dat tot elke prijs voorkomen moet worden dat juist deze doelgroep in contact komt met criminaliteit. Preventie is volgens haar noodzakelijk, want – als kinderen eenmaal in contact zijn gekomen met criminaliteit – is het erg moeilijk om ze daar weer uit te krijgen.
De felle kritiek van dorpsraadsvoorzitter Sjoerd Jaasma richtte zich onder andere op de paniekreactie waardoor de gemeente snel ad hoc is gaan handelen. Jaasma is er van overtuigd dat de wethouder dit besluit heeft genomen zonder dat er eerst gedegen onderzoek door haar ambtenaren heeft plaatsgevonden. Dit laatste ziet hij bevestigd omdat de gemeente niets wil delen over uitgevoerd onderzoek. En ook niet waar op gebaseerd is: op welke aannames en met welke afwegingen ten aanzien van het pand en de omgeving van de Ditlaar.
Jaasma vroeg zich af hoe de gemeente dan kan weten of deze locatie inderdaad geschikt is voor deze doelgroep: “Het gaat immers niet om zomaar een doelgroep, maar om dezelfde mensen met wie geen afspraken te maken zijn. En die op het Dijkgraafplein nu al jaren zoveel overlast veroorzaken dat zij daarvandaan snel moeten verhuizen.” De dorpsraadsvoorzitter vermoedt dat deze locatie op Sloten toevallig ongeveer gelijktijdig met de gedwongen verhuizing van deze cliënten op de gemeentelijke radar is gekomen. En dat het hier niet gaat om een paniekreactie en niet om een gedegen bewuste gerichte keuze dat het Ditlaarpand en Sloten echt geschikt zouden zijn om deze doelgroep op te vangen.
Dorpsraadsvoorzitter Sjoerd Jaasma. Foto: Cees Fisser.
Tot slot fileerde Martijn de Vreeze dat de gemeente geen vertrouwen wekt door hun boodschap te verhullen in teksten, die de waarheid op zijn minst verhullen.
Het is te hopen dat wethouder Pels al deze persoonlijke sterke verhalen te zien en horen krijgt.
“Wethouder, lever maatwerk voor Sloten”
Diverse woordvoerders in de SDC benadrukten dat “het in dit geval geen geval van ‘not in my backyard’ is. De vele insprekers – onderbouwen goed waarom déze doelgroep op déze locatie – niet gewenst is. Omwonenden staan open voor opvang van een andere maatschappelijke aard, die hier wel past.” Vooral het feit dat Sloten zeer kinderrijk, talrijke maatschappelijke functies voor kinderen en jongeren herbergt en veel (groene) achterafjes buiten het zicht heeft, roept grote zorgen op.”
Of zoals de VVD uitlegde: “Het gaat hier niet om de discussie of we het Dijkgraafplein of het Delflandplein moeten ontlasten. En ook niet of we kwetsbare mensen een dak boven het hoofd moeten bieden. Dat staat buiten kijf. Maar wél over hoe de veiligheid buiten de opvanglocatie voldoende geborgd kan worden. Over wanneer duidelijk wordt welke maatregelen worden getroffen om de veiligheid en het gevoel van veiligheid in de openbare ruimte te garanderen. Zeker voor kinderen. En is er híer dan wel voldoende capaciteit bij Handhaving om ook ’s nachts meldingen snel op te pakken?”
De vertegenwoordigers van de politieke partijen kregen opnieuw niet op al hun vragen heldere antwoorden van portefeuillehouder Terwel, die de komst van deze doelgroep naar deze opvang blijft steunen. Nog altijd ontbreekt de gemeentelijke onderbouwing of bij de keuze voor de Ditlaar bijvoorbeeld:
• welke harde randvoorwaarden in relatie tot deze doelgroep zijn onderzocht met welke uitslag;
• welke andere locaties in andere stadsdelen zijn afgewogen en waarom die zijn afgevallen en waarom is er gekozen voor de Ditlaar;
• welke randvoorwaarden gelden voor de omgeving en is het feit dat voordeur van de De Driesprongschool op 180 meter ligt meegenomen;
• hoe zou de dag- en avondbesteding voor deze zware doelgroep er volgend de gemeente uit kunnen zien wetende dat er inpandig geen geschikte ruimte aanwezig is voor aanbod van een dag- en avondbesteding.
PRO: “Morele onderbouwing besluit is voldoende”
De vertegenwoordiger van PRO vond het niet nodig om de zaak op deze manier te benaderen. Wat hun betreft volstaat een “morele onderbouwing” van dit besluit. Omdat er nu eenmaal op korte termijn onderdak gevonden moet worden voor deze mensen. De inhoudelijke beoordeling of deze locatie al dan niet geschikt is voor deze doelgroep laat PRO graag over aan haar eigen wethouder.
Tamar Frankfurther; 5 september 2026.