Officiële reacties van gemeente op vragen over Ditlaar-opvang

De gemeente reageert op een lange lijst met vragen – die de redactie van de Nieuwsbrief Sloten-Oud Osdorp heeft gesteld – over zijn intentie om 39 Amsterdammers met “psychische- of psychosociale of verslavingsproblemen” onder te brengen in het voormalige short stay hotel aan de Ditlaar 3-75 op het dorp Sloten. Dit nieuws kregen de Slotenaren en Nieuw Slotenaren op 1 juli 2026 te horen.

De redactie heeft op woensdagochtend 8 juli 2026 hierover in de Stopera de ambtelijk opdrachtgever en de projectleider ‘Beschermd Wonen Ditlaar 3’ geïnterviewd. Aangezien voor dit gesprek slechts een uur was gereserveerd en de adviseur Zorg niet aanwezig was, konden op dat moment niet alle vragen worden beantwoord. Op vrijdag 10 juli heeft de redactie de antwoorden van het projectteam via de mail ontvangen. Deze reacties zijn een-op-een ongewijzigd overgenomen en vallen buiten de verantwoordelijkheid van de Werkgroep Publiciteit Sloten-Oud Osdorp.

Vraag 1: Welke groepen kwetsbare Amsterdammers met welke klachten/problemen wil de gemeente op Sloten huisvesten?

“Het gaat om mensen met de indicatie dat zij niet zelfstandig kunnen wonen. Deze mensen zijn door de GGD gescreend. Dat betekent dat zij geen gevaar vormen voor zichzelf en ook niet voor hun omgeving. De GGD bepaalt wie er toegang krijgt tot Beschermd Wonen. Zij kijken niet alleen naar problematiek, maar ook naar een aantal andere aspecten die door de Wmo worden opgelegd, zoals:
• Of iemand ‘rechthebbend’ is;
• Wat iemands binding is met de stad;
• Of opvang in Amsterdam voor de betreffende persoon de meeste kans geeft op zijn of haar herstel.

Er wordt voor iedere locatie gestreefd een groep bewoners samen te stellen die qua problematiek bij elkaar en bij de desbetreffende locatie passen.

Vanuit de Slotenaren kunnen we begrijpen dat het aantal van 40 opvangplekken als veel klinkt, maar vergeleken met veel bestaande locaties is dat kleinschalig. Het aantal van 40 plekken op deze locatie zal niet worden verlaagd. Op de locatie worden 39 bewoners gehuisvest.

De doelgroep zijn dak- en/of thuisloze mensen met problemen op het gebied van psychiatrie en/of verslaving en vaak in combinatie met verstandelijke beperkingen.

De mensen die op de Ditlaar komen wonen krijgen ondersteuning voor hun geestelijke en lichamelijke gezondheid, werk en opleiding, inkomen en budgetbeheer en deelname aan de maatschappij. De intensieve, specialistische begeleiding is gericht op het vergroten en/of behouden van de zelfredzaamheid, het voorkomen en oplossen van crisissituaties en het toewerken naar doorstromen naar zelfstandiger wonen.”

Vraag 2: Om wat voor zorginstelling gaat het precies?

“Het gaat om een vestiging waar sprake is van 24/7 begeleiding en zorg. Er is dus altijd – dag en nacht – iemand aanwezig om deze vorm van intensieve zorg te verlenen. Het gaat om een open instelling. De bewoners zijn dus niet opgesloten. Ze kunnen zelf wanneer zij dat willen naar buiten gaan. Wij herkennen de constatering van de leden van de stadsdeelcommissie niet dat er bij andere vergelijkbare locaties in dit stadsdeel geen 24/7-zorg wordt verleend. Wij hebben goede ervaringen met zorgverlener perMens. Er zijn overigens meldprocedures bij (gewelds)incidenten waar elke aanbieder zich aan moet houden. De toezichthouder op de Wmo (de GGD) bekijkt per aanbieder of zij de procedures goed volgen. Uit de rapporten van de toezichthouder blijkt dat over het totaal van alle beschermd wonen voorzieningen er weinig incidenten zijn. Wij schatten daarom het risico voor omwonenden als laag in.”

• a. Als de zorgvestiging eenmaal is geopend en er onvoldoende personeel is om de 24/7-zorg en het permanente toezicht te garanderen, wat gebeurt er dan? Welke harde toezeggingen doet de gemeente hierover?

“Wij zijn vanuit de Wet Maatschappelijke Opvang (Wmo) onder meer verantwoordelijk voor de opvang van mensen die niet zelfstandig kunnen wonen vanwege psychosociale of psychiatrische problematiek. Een deel van deze opvang vindt plaats in een woonzorgvoorziening: beschermd wonen. Wij geven invulling aan deze verantwoordelijkheid door afspraken te maken met verschillende zorgpartijen. Zorgpartijen hebben op basis van deze afspraken de verantwoordelijkheid om de benodigde zorg te leveren. Deze afspraken gaan onder meer over de kwaliteit en intensiteit van de zorg, en zijn contractueel vastgelegd. Wij zien toe op naleving van deze afspraken.”

Vraag 3: Waarom kiest de gemeente voor deze locatie aan de Ditlaar?

“Het stadsbestuur heeft besloten om deze kwetsbare doelgroep bij voorkeur op meer kleinere locaties op te vangen en te behandelen. Instellingen met een kleinere schaal zijn beter voor de buurt én voor de mensen zelf, en veroorzaken over het algemeen minder overlast. Zo is het Martien Schaaperhuis op IJburg een kleinschalige voorziening waar 60 bewoners worden gehuisvest. De begeleidingscommissie van deze locatie, een groep bestaande uit bewoners, wijkagent en gemeente die afspraken maakt over wat het betekent om goede buren te zijn, heeft hun overleggen voorlopig gestaakt, omdat de ervaringen positief zijn. Het gaat hier dus niet om het verschuiven van problemen tussen verschillende opvanglocaties, maar om een andere inrichting van de opvang.

Ook eindigt per 11 juli 2026 de huurovereenkomst tussen perMens en de vastgoedeigenaar van het pand aan de Jan Rebelstraat. Hierdoor is versneld vervangende huisvesting nodig voor deze groep. De verwachting is dat de voorziening aan de Ditlaar eind dit jaar in gebruik wordt genomen.

Wij zijn op dit moment daarom overal in de stad op zoek naar nieuwe, kleinere opvanglocaties. Wij willen deze vorm van opvang zo goed mogelijk over de hele stad spreiden en hebben bijvoorbeeld recent een pand aangekocht in Zuid om opvang te realiseren. Het blijkt in de praktijk lastig om nieuwe locaties te vinden. Een pand moet vrij zijn, geschikt zijn voor opvang en als de gemeente er geen eigenaar van is, moeten afspraken gemaakt worden met de eigenaar. Het onderzoek naar geschiktheid van het pand aan de Ditlaar is doorlopen en er zijn afspraken gemaakt met de eigenaar over het gebruik van het pand. Onze experts zijn van mening dat deze locatie geschikt is als opvanglocatie.”

Vraag 4: Is de gemeente ervan op de hoogte dat de hoofdpersgasleiding vlak bij de beoogde opvanglocatie loopt en dat hiervoor beperkingen gelden? Past het in hun behandeltrajecten dat bewoners maximaal zes maanden in deze locatie op Sloten kunnen blijven wonen?
Uitleg: Toen de Dorpsraad in 2017 voorstelde om langs de Ditlaar geen hotel maar starterswoningen te bouwen, legde de gemeente in november van dat jaar uit dat dit niet mogelijk was omdat de hoofdgaspersleiding zo dichtbij deze kavel loopt. Daarom is het wettelijk niet toegestaan om hier langer dan zes maanden te wonen. Dat is ook de reden waarom in de vergunning van Greenstay Ditlaar “zes maanden” als maximale verblijfsperiode vermeld staat. De redactie is geen expert, maar vermoedt dat het niet goed is voor het herstelproces van deze doelgroep om vaak te moeten verhuizen en denkt dat de locatie aan de Ditlaar dus ongeschikt is voor een dergelijke opvang.

“We zijn bekend met het feit dat de hoofdgaspersleiding zich ondergronds tegenover het pand bevindt. Voor het initiatief om van het pand een maatschappelijke voorziening te maken moet de bestemming van het pand gewijzigd worden. Voor het wijzigen van het bestemmingsplan hebben we een omgevingsvergunningsaanvraag ingediend. Onderdeel van deze aanvraag is een goede ruimtelijke onderbouwing met aandacht voor de externe veiligheid. Onze externe adviseur is bezig met deze onderbouwing en ziet vooralsnog geen belemmeringen om deze opvang hier te vestigen. Wij herkennen uw bewering dat niemand hier langer dan zes maanden zou mogen wonen niet.”

Vraag 5: Bewoners in vergelijkbare opvangcentra elders in Nieuw-West veroorzaken de bewoners structurele en ernstige overlast. De meeste klachten hangen samen met hun verslavingsproblematiek.

• a. Kan de gemeente de zorg van omwonenden voor hun veiligheid en voor de afname van de leefbaarheid rond de locatie Ditlaar wegnemen? Zo ja, hoe?

“Er zijn in de stad veel locaties waar deze doelgroep wordt opgevangen en begeleid. Nieuw-West kent meerdere zorgvoorzieningen, waar uiteenlopende doelgroepen worden gehuisvest. We zijn bekend met de problematiek rondom de grootschalige opvang in de buurt van Dijkgraafplein en het Delflandplein. De analyse is dat dit plaatsvindt in buurten waar al een hoge concentratie van problematiek is en waar veel voorzieningen voor kwetsbare groepen zich concentreren. Daarnaast zijn deze locaties grootschalig (100+ bewoners). Het beleid van de gemeente is er dan ook op gericht dat er meer spreiding moet plaatsvinden en dat opvanglocaties meer kleinschalig moeten zijn. Daarom is bij de Ditlaar ook gekozen voor kleinschaligheid.

Er zijn meldprocedures bij (gewelds)incidenten waar elke aanbieder zich aan moet houden. De toezichthouder op de Wmo (GGD) bekijkt per aanbieder of zij de procedures goed volgen. Uit de rapporten van de toezichthouder blijkt dat over het totaal van alle beschermd wonen voorzieningen er weinig incidenten zijn. Wij schatten het risico voor omwonenden daarom als laag in.”

• b. Erkent de gemeente dat bij vergelijkbare centra sprake is geweest van overlast? Zo ja, welke oorzaken zijn vastgesteld?

“We herkennen de problematiek rondom grootschalige opvang. De analyse is dat dit plaatsvindt in buurten waar al een hoge concentratie van problematiek is en waar veel voorzieningen voor kwetsbare groepen zich concentreren. Daarnaast zijn deze locaties grootschalig (100+ bewoners). Het beleid van de gemeente is er dan ook op gericht dat er meer spreiding moet plaatsvinden en dat opvanglocaties kleinschaliger moeten.”

Vraag 6: Welke lessen heeft de gemeente geleerd van de situatie in deze opvangcentra?

“Zoals hierboven aangegeven zetten we in op meer en betere spreiding en kleinschaligheid. Dit is ook het uitgangspunt voor het beleid. Tegelijkertijd is en blijft het moeilijk om nieuwe locaties te vinden en te realiseren.”

• a. Wat wordt gedaan om te voorkomen dat de situatie ook op Sloten uit de hand loopt?

“Om een woonzorgvoorziening goed te laten landen in de omgeving vinden we het belangrijk dat aan de volgende voorwaarden wordt voldoen: aandacht is voor communicatie met de omgeving (onder andere ook via de begeleidingscommissie), inzet op (aanvullende) dagbesteding, afspraken met zorgaanbieder over beheer, toezicht en samenwerking. Daarnaast is, in lijn met het beleid, gekozen voor kleinschaligheid (maximaal 40 bewoners). Tot slot is het van belang dat we monitoren en zo nodig aanvullende maatregelen treffen.”

• b. Als de vestiging eenmaal is geopend: wat valt dan onder de verantwoordelijkheid van de gemeente of kunnen misstanden worden afgeschoven op de zorginstelling perMens?

“Wij zijn vanuit de Wet Maatschappelijke Opvang (Wmo) onder meer verantwoordelijk voor de opvang van mensen die niet zelfstandig kunnen wonen vanwege psychosociale of psychiatrische problematiek. Een deel van deze opvang vindt plaats op 24 uurs opvanglocaties: beschermd wonen. Wij geven invulling aan deze verantwoordelijkheid door afspraken te maken met verschillende zorgpartijen. Zorgpartijen hebben op basis van deze afspraken de verantwoordelijkheid om de benodigde zorg te leveren. De gemeente ziet toe op naleving van deze afspraken. Deze afspraken gaan onder meer over de kwaliteit en intensiteit van de zorg, en zijn contractueel vastgelegd.”

• c. Realiseert de gemeente zich dat zij niet alleen de zorgplicht heeft dat de mensen in de opvang beschermd kunnen wonen, maar dat ook de omwonenden beschermd worden tegen hun nieuwe buren?

“Wij hebben een verantwoordelijkheid voor alle Amsterdammers: omwonenden en zorgbehoevenden. Daarom hebben we voorafgaand aan het besluit ook gekeken naar de impact van de functie beschermd wonen op de omgeving. Hieruit is naar voren gekomen dat deze locatie impact heeft op de omgeving. Sloten is een rustig woongebied met relatief weinig veiligheidsproblematiek. De draagkracht van de buurt wordt als voldoende beoordeeld om deze voorziening goed te laten landen. Tegelijkertijd kan de komst van een woonzorgvoorziening voor bewoners met psychiatrische en verslavingsproblematiek invloed hebben op het veiligheidsgevoel van omwonenden en gebruikers van de openbare ruimte. Ervaringen met vergelijkbare voorzieningen laten zien dat het gedrag dat samenhangt met deze problematiek zichtbaar kan zijn in de directe omgeving. De impact op de omgeving is beheersbaar door hier van tevoren al maatregelen voor te nemen en afspraken te maken met de betrokkenen (zie ook het antwoord op vraag 6a).”

• d. Uit berichtgeving in de media komt naar voren dat zorginstelling perMens zich (Jan Rebelstraat/Dijkgraafplein) niet aan alle gemaakte afspraken houdt of kan houden. Wie controleert in een transparant traject dat dat op Sloten wel gebeurt; wie zorgt er dan voor dat dit wel gebeurt en welke instrumenten zijn er om ervoor te zorgen dat de zorgverlener zich daarna wel aan de gemaakte afspraken zal blijven houden?

“Wij kennen perMens als een betrouwbare partner. Afspraken worden gemaakt in de begeleidingscommissie. Als perMens zich daar niet aan houdt, wordt dit in de begeleidingscommissie vastgesteld. Het is een contractafspraak tussen de gemeente en de zorgaanbieder dat de zorgaanbieder zich houdt aan deze afspraken.”

• e. Stel dat het ook op Sloten – ondanks alle beloftes en goede intenties – toch misgaat: wat doen de gemeente en de zorginstelling daar dan aan? Is er sprake van een zero tolerancebeleid dat als een bewoner zich niet aan de gestelde regels houdt, dat deze moet verhuizen?

“Dit is maatwerk en afhankelijk van de situatie zijn er verschillende mogelijkheden hoe hier mee om kan worden gegaan. Wanneer er sprake is van ernstige overlast of grensoverschrijdend gedrag, hebben zorginstellingen handelingsperspectieven om op te treden. Bij agressie of geweld kan een bewoner tijdelijk een ’time-out’ krijgen of worden overgeplaatst naar een andere locatie. Als verplichtingen en huisregels stelselmatig niet worden nagekomen of als er sprake is van ernstige overlast kan de zorgovereenkomst met onmiddellijke ingang worden beëindigd en moet de inwoner de instelling verlaten.”

• f. Welk protocol hanteren de gemeente en de zorginstelling bij geconstateerde (ernstige) overlast en wat doen zij daarna om herhaling te voorkomen? Hoe wordt voorkomen dat de gemeente ervaren overlast negeert of verkleint en is deze informatie transparant en controleerbaar voor de omwonenden?

“Dit verloopt via de begeleidingscommissie. Zie eerdere antwoord bij 6d.”

• g. Zijn er structureel – en gedurende het eerste jaar maandelijkse – transparante evaluatiemomenten ingebouwd? Welke procedures zullen worden gevolgd als blijkt dat ook op Sloten sprake is van te grote (verslavings)overlast? Wat is er – in tijd en aantal overlastmeldingen– voor nodig om de gemeente te laten besluiten de vestiging aan de Ditlaar te sluiten?

“De monitoring is ingericht via de begeleidingscommissie, zie 6d. Er is geen bestaande procedure, specifiek gericht op het sluiten van deze voorziening.”

Vraag 7: Het dorp Sloten is bij uitstek geschikt om alle vormen van drugs stiekem te gebruiken en dealers te ontmoeten. Dat kan gemakkelijk uit het zicht in de steegjes, portieken, achterafjes en tuinen en in beide volkstuinparken, op het natuurpark en op Sportpark Sloten. De kans is ook groot dat cliënten zich zullen ophouden op de Peilscheidingskade en op het Belgiëplein. Welke controleerbare maatregelen zullen de gemeente en de zorginstelling treffen om te voorkomen dat verslaafden hier zullen gaan gebruiken en dat dealers zich rond de zorglocatie en bijvoorbeeld op bovengenoemde locaties hun waren zullen aanbieden?

“Wij nemen signalen over drugshandel vanuit zorginstellingen serieus en treden hierover in overleg met politie, de zorginstelling en andere partners. Afhankelijk van de signalen en de situatie kunnen maatregelen getroffen worden zoals extra toezicht, gesprekken met de zorgaanbieder of handhavend optreden van de politie.”

• a. En welke acties worden ondernomen als er toch gebruikt en gedeald wordt rond de Ditlaar, op bovengenoemde plekken of in Nieuw Sloten?

“Zie antwoord hierboven.”

Vraag 8: De gemeente heeft zijn mond vol over participatie. Waarom heeft het bestuur de omwonenden niet eerst geïnformeerd en daarna pas het besluit tot het willen vestigen van deze zorglocatie genomen?

“In de Amsterdamse participatieverordening, die door de gemeenteraad is vastgesteld, staat dat er voorzieningen of situaties waarbij de gemeente ervoor kiest om geen participatie te organiseren of de buurt te informeren over het voornemen vóórdat het project-/ locatiebesluit is genomen. Dit geldt bijvoorbeeld voor de wettelijke taak om kwetsbare groepen op te vangen, zoals opvang voor ongedocumenteerden, asielzoekers en MO/BW (Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen). De Ditlaar is een woonvoorziening die valt onder MO/BW.  Deze uitzonderingsgrond is dus op deze voorziening aan de Ditlaar van toepassing.

Het is erg moeilijk om voldoende geschikte opvangplekken in de stad te vinden. Veel mensen zien het belang van de opvang, maar willen deze doelgroepen niet graag in hun buurt zien.”

• a. Hoe ziet de rest van de formele procedure eruit?

“We hebben een vergunningsaanvraag ingediend. De aanvraag wordt volgende week gepubliceerd op officielebekendmakingen.nl. Vervolgens kunnen belanghebbenden een zienswijze indienen.”

Op 9 juli – de dag na het interview – is pas bekend geworden dat de gemeente niet de gewone open procedures zal volgen maar via een gedoogconstructie de opvanglocatie aan de Ditlaar al op korte termijn wil openen. De redactie heeft daarom – mede namens de Werkgroep Ditlaar 3 – een aantal aanvullende vragen gesteld. Niet op alle vragen kon de gemeente in zo korte tijd al antwoord geven. Die antwoorden volgen (hopelijk) later.

De gestelde hoofdvraag: Vraag 9: De kernvraag is niet alleen hoelang bewoners blijven, maar vooral welke juridische functie de voorziening heeft en hoe de gemeente de tijdelijke verblijfsduur borgt binnen de veiligheids- en vergunningprocedure.

“Deze vraag is na het interview schriftelijk bij ons binnengekomen. Hierdoor hebben niet – zoals voor bovenstaande vragen wel geldt – in een gesprek kunnen vragen om toelichting op de vragen. Hierdoor kunnen wij deze vraag niet goed plaatsen. Op hoofdlijnen kunnen we wel stellen:

• Er is inmiddels een omgevingsvergunning aangevraagd mede om de activiteit of functie maatschappelijk beschermd wonen mogelijk te maken. Dit wordt dus niet uitgesteld naar het derde kwartaal van 2026 – waarvan eerder sprake was.
• Het betreft geen tijdelijke woonvoorziening.
• Er is voor beschermd wonen geen maximale verblijfsduur. Doorstroming vindt plaats op een moment dat daar vanuit een client behoefte of aanleiding voor is.
• In november 2026 zal wordt gestart met de inhuizing. De verwachting is dat eind van het jaar de locatie in gebruik genomen zal worden.”

Op deze gemeentelijke website  staat een link naar alle openbare stukken. Via deze website houdt de gemeente “de omgeving ook op de hoogte van de procedure omgevingsvergunning”.

 

Al deze reacties zullen ook worden vermeld op de speciale pagina die hiervoor op deze website zal worden ingericht.

 Tamar Frankfurther; 11 juli 2026.