Meerderheid gemeenteraad steunt komst Ditlaar-opvang

PRO, D66, de SP en de PvdD hebben aangegeven hun steun te geven aan de opvang van 39 uitbehandelde actief verslaafde cliënten met ernstige psychiatrische problemen op Sloten. De raadsleden van de PvdD en de SP zijn het hiermee eens.

Dat bleek tijdens het debat over de Ditlaar in de commissievergadering op 21 oktober 2026. Wethouder Pels weet dus zeker dat haar reeds genomen besluit over de Beschermd Wonen- opvang op de Ditlaar voldoende steun zal krijgen tijdens de gemeenteraadsvergadering op 11 november. Ondertussen liet de wethouder ook weten dat veel vragen nog onbeantwoord zijn.

Slotenaar en zorgprofessional Rob Hartings was de derde inspreker tijdens de vergadering. Hij benadrukte dat de opvang van 39 personen in het Werkveld Zorg en Welzijn níet als kleinschalig wordt beschouwd. En dat met crackverslaafden geen afspraken valt te maken. Dat hun leven – hoe vreselijk ook – erop gericht is telkens snel opnieuw te moeten gebruiken. Ook sprak hij zijn verbazing uit dat dit toegestaan is zo vlakbij De Driesprongschool voor speciaal onderwijs en op de grens van het kinderrijke Sloten en Nieuw Sloten. Hartings benadrukte dat dit niet alleen zíjn professionele mening is, maar ook die van verslavingsdeskundigen van de Jellinekkliniek en vele anderen, die al jaren werkzaam zijn in dit werkveld.

Spoed en in héle stad alléén déze locatie beschikbaar?
De gemeenteraadsleden van het CDA, de VVD en JA21 toonden zich juist kritisch en stelden de vele pijnpunten herhaaldelijk aan de orde. Zij benadrukten hoe belangrijk het is om de opvang van cliënten met deze zeer zware zorgvraag te openen in een passende buurt en passende opvanglocatie. De reacties van de coalitiepartijen PRO en D66 en van wethouder Pels zelf maakten duidelijk dat de Ditlaar niet gekozen is omdat zij van mening zijn dat deze locatie goed zou aansluiten bij wat deze cliënten en hun verzorgers van instelling PerMens nodig hebben. Nee, het feit dat deze locatie beschikbaar en betaalbaar is en er volgens de gemeente haast is geboden om cliënten op korte termijn – komende december al – onderdak te krijgen, is leidend.

Pels bevestigt dit tijdens haar antwoorden op de vele vragen die zijn gesteld: “We hebben nergens in de hele stad een andere opvanglocatie kunnen vinden en hebben dus ook geen afweging tussen verschillende locaties gemaakt. We moeten echt snel een plek vinden voor deze Amsterdammers, die bij onze maatschappij horen.”

Levens crackverslaafden richten zich puur op snel méér crack
Na aanvankelijke twijfel bevestigde ook het raadslid van PRO eerlijk tijdens het overleg dat zorginstelling PerMens heeft aangegeven dat 90 procent van de cliënten die op Sloten zouden moeten komen wonen verslaafd is. En dat de meesten van hen verslaafd zijn aan crack. Slotenaar en ervaringsdeskundige Rob Hartings legde tijdens zijn inspraak uit dat ook de Jellinekkliniek bevestigt dat “bij deze groep verslaafden helaas geen beheerst, gecontroleerd of stabiel gebruik van crack mogelijk is. Deze harddrug leidt snel tot een high en is kort daarna alweer uitgewerkt. Meteen daarna is er ‘honger’ naar meer en meer en meer crack. Hun leven is een hel en gaat gepaard met opgefokt gedrag en uitbarstingen van agressie. Zij zijn de hele dag en nacht bezig om telkens geld te bemachtigen om hun harddrugs te kunnen kopen en die daarna meteen te gebruiken. Het zal hier krioelen van de dealers. Straks is hier immers een ideale afzetmarkt voor hun harddrugs. En dat allemaal op de grens van het kinderrijke Sloten en Nieuw Sloten. Op 80 meter van het schoolplein van BSO De Driesprong en bij de route op het Hoofdnet Fiets, waar ook veel kinderen fietsen (op weg naar school en Sportpark Sloten).” Anderen benadrukken dat het Ditlaarpand pal naast de bushalte ligt en op de wandelroute naar tram 2, die ook door de basisschoolleerlingen worden gebruikt.

Kleinschalig betekent maximaal 10 cliënten op één locatie
Hartings legde uit dat een kleinschalige opvang maximaal 10 – en geen 39 – cliënten huisvest en dat deze niet gebaat zijn bij deze omgeving vol prikkels. De verslavingszorgexperts van de Jellinekkliniek bevestigen dit. En geven bovendien aan dat crackverslaafden alleen een kleine kans maken op succesvol afkicken als er geen andere gebruikers in hun buurt zijn. En dat hiervan in het straks volgepropte Ditlaarpand geen sprake kan zijn. De optimistische woorden van de wethouder hierover zijn dus helaas incorrect.

Pels: “Ik kijk naar de persoon en niet naar zijn verslaving”
Door slechts in algemene bewoordingen op de vele kritische vragen te reageren leek Pels niet te willen erkennen hoeveel bewezen overlast crackverslaafden veroorzaken. Zij walste daar overheen door te beloven dat “de gemeente van PerMens de garantie heeft gekregen dat er alleen stabiele personen op Sloten komen wonen, die geen gevaar vormen voor zichzelf en voor anderen en weinig tot geen overlast zullen veroorzaken in de omgeving”. Zij vervolgde: “Het gaat er niet om welke drugs cliënten gebruiken, maar wel om het gedrag dat zij laten zien en of ze stabiel zijn”. Pels legde uit “dat er in de Begeleidingsgroep afspraken gemaakt zullen worden over de regels waaraan de cliënten zich moeten houden. Waar zij wel niet mogen komen en hoe zij zich dienen te gedragen. En als men zich dan bij herhaling niet aan die regels houdt, dan zal deze persoon moet verhuizen.” Maar na hoeveel overtredingen dat gebeurt en waarheen men dan zou moeten verhuizen, blijft onduidelijk.

Opnieuw onvergelijkbare voorbeeldlocaties van stal gehaald
Pels kondigde ook aan dat de gemeente “aanvullend zal scannen wat er nodig is om de opvang op Sloten tot een succes te maken”. En dat naar succesmaatregelen bij andere opvanglocaties gekeken zal worden. Voor al die locaties – die stadsdeelvoorzitter Terwel eerder ook al benoemde – blijkt uit onderzoek dat hier minder zware doelgroepen worden opgevangen, in veel overzichtelijker buurten en/of dat de opvangpanden wél beschikken over aangename recreatieruimtes en grote gemeenschappelijke keukens. Dat opvang van minder zware groepen elders goed verloopt, is mooi, maar dit is onvergelijkbaar met de gemeentelijke plannen voor Sloten.

“Ditlaarpand is ongeschikt en gevaarlijk voor opvang deze doelgroep”
Ook de inspraak namens de Werkgroep Ditlaar 3 door Nieuw Slotenaar en architect Wouter Zaaijer sloeg de wethouder daarmee in de wind. Hij benadrukte immers dat het Ditlaarpand niet geschikt is om deze 39 personen op te vangen: “Het is geen veilige huisvesting; niet voor de cliënten én niet voor de medewerkers van PerMens. Bij calamiteiten, ruzies of andere onrust tussen de cliënten – niet ondenkbaar als er zoveel verslaafden met psychiatrische problemen op een kluitje wonen – kunnen de zorgmedewerkers geen kant op. Het is gebouwd als hotelpand met smalle gangetjes. Die zijn zo smal dat twee medewerkers elkaar op de gang niet eens kunnen passeren.” Ook benoemde hij dat het pand niet over een geschikte entree met een hal beschikt en niet over aantrekkelijke gezamenlijke binnenruimten met daglicht. “Dit pand zal de bewoners niet binnenhouden. . En ja, de gemeente heeft aangegeven dat er een buitenruimte naast het pand komt, maar dat is een onoverzichtelijk lang lint. En PerMens heeft daar geen zeggenschap. Dit project vraagt om onveilige situaties en problemen waar iedereen last van zal krijgen.”

Architect en inwoner van Nieuw Sloten Wouter Zaaijer: “Het pand aan de Ditlaar 3 op Sloten is gebouwd als shortstay hotel. Voor de opvang van 39 cliënten met een zware zorgvraag gelden nu eenmaal andere veiligheidseisen. Dat is van belang. Zowel voor de cliënten zelf als voor hun verzorgers van PerMens.”

Jaasma: “Help! Paniek!” en “verhullend taalgebruik”
Ook dorpsraadsvoorzitter Sjoerd Jaasma hield een sterk betoog waarom het onverstandig en onwenselijk is om dezélfde mensen – die elders in Nieuw-West al vele jaren zeer ernstige overlast veroorzaken – onder tijdsdruk in dít pand op déze locatie te laten wonen. Jaasma: “De gemeente wist ruim twee jaar geleden al dat deze personen in 2026 hun opvang aan de Jan Rebelstraat zouden moeten verlaten. Zij veroorzaakten daar al zolang zoveel overlast dat het huurcontract is opgezegd. Het is volstrekt ongeloofwaardig dat de gemeente nu ‘plotseling’ een probleem heeft, dat linksom of rechtsom opgelost moet worden. Paniek! Help! Anders staan deze bewoners op straat! Aha, dit pand staat leeg. Het is niet te duur. We gaan het snel verbouwen. We verplaatsen het probleem gewoon naar Sloten. Daar wonen redelijke mensen, die ook 80 asieljongeren al welkom heetten op hun dorp. En we noemen het gewoon ‘een kleinschalige opvang voor kwetsbare mensen met onbegrepen gedrag’. Dat klinkt stukken beter dan ‘crack-verslaafden met onoplosbare complexe meervoudige problematiek en bewezen onacceptabel overlast gevend gedrag’. Want dat zijn de harde feiten.”

Dorpsraadsvoorzitter Sjoerd Jaasma deed tevergeefs opnieuw de oproep om in het voormalige hotelpand op de Ditlaar vooral een andere – wel bij de omgeving en het pand passende – doelgroep op te vangen.

“Gemeente, vang hier een passende groep op!”
De dorpsraadsvoorzitter vervolgde: “En die mensen moeten komen wonen op een klein dorp waar al verschillende andere opvanglocaties (in de buurt) zijn. En ook nog eens vlak naast een school voor speciaal onderwijs. Bij een tuinpark en een grote speeltuin. Een onschuldige coffeeshop mag niet binnen 200 meter van een school afliggen, maar déze opvang kan wel 80 meter van het schoolplein af liggen? Een kleinschalige opvang huisvest maximaal 10 personen en geen 39.Het dorp is begaan met iedereen die hulp nodig heeft en dat hebben we ook bewezen met het warme welkom aan de asielopvang.”

Jaasma laat ook weten dat hij er net als de experts geen vertrouwen in heeft dat dezelfde personen ‘plotseling’ wel beheerst en gecontroleerd gedrag zouden gaan vertonen en zich aan afspraken zullen kunnen houden en heeft ook geen fiducie in mooie beloftes van de gemeente: “Als het u elders in Nieuw-West al jaren niet lukt om deze crackgebruikers in het gareel te krijgen, waarom zou dat hier dan wel lukken? Dat heeft niets te maken met de draagkracht van de Slotenaren.”

De dorpsraadsvoorzitter deed ook een klemmend beroep op de wethouder: “Overleg met ons over de opvang van ándere kwetsbare groepen op deze locatie. Maar huisvest hier niet zomaar déze doelgroep. Zonder dat u een wijkschouw vooraf hebt uitgevoerd of hebt onderzocht of de omgeving van het pand hiervoor wel geschikt is. U besluit dit zonder steekhoudende onderbouwing en zonder overleg.”

“Dit besluit is voor ons niet acceptabel”
Voorzitter van de Werkgroep Ditlaar 3 Monique van ’t Hek: “Het staat helaas al bijna vast dat de gemeenteraad op 11 november het besluit van wethouder Pels zal bekrachtigen. Op dat moment zullen we ons beraden op verdere stappen. We betreuren het dat dit nodig is. Dat burgers zo tegenover de gemeente komen staan. Tijdens zijn inspraak verwoorde Jaasma het goed: “Dit besluit is voor ons niet acceptabel. De Dorpsraad zal samen met de Werkgroep Ditlaar 3 – die bijna alle Slotenaren, Nieuw Slotenaren, ouders van leerlingen van de Driesprong, ouders van kinderen die op Sloten sporten en vele anderen vertegenwoordigt – opkomen voor de leefomgeving en veiligheid in Sloten en Nieuw Sloten. Met alle middelen die we hebben. We weigeren het volgende slachtoffer te worden van desastreus beleid van de gemeente, dat het probleem alleen maar verplaatst.”

Kijk de raadsvergadering terug
Tijdens de vergadering op 21 oktober kwam na de inspraak tijdens de bespreking die – 72 minuten duurde – uiteraard nog veel meer aan bod. Kijk en luister terug via deze link. Bij agendapunt 2b (tijdscode 29.25) ziet u hoe Wouter Zaaijer (architect en lid van de Werkgroep Ditlaar 3), Sjoerd Jaasma (voorzitter Dorpsraad Sloten-Oud Osdorp) en Rob Hartings (Slotenaar en jarenlang werkzaam in de sector Zorg en Welzijn) inspreken. En bij agendapunt 5 (tijdscode 1.11.55) volgt de inhoudelijke bespreking, die begint met de inspraak van SDC-lid Danillo Janssen. Daarna komen diverse woordvoerders van partijen aan het woord en tot slot reageert wethouder Zita Pels.

Gemeenteraadslid van de VVD Dorle Kok en twee leden van de Werkgroep Ditlaar 3 leggen in een filmpje in het kort uit waarom deze mensen hier vooral niet zouden moeten worden opgevangen. Ook personen zonder abonnement op Instagram kunnen deze beelden bekijken.

Lees verder op de website van de Werkgroep Ditlaar 3…

Tamar Frankfurther; 31 oktober 2026.

Foto’s: Wim van Slooten