Gunstig erfpachtcontract Molen van Sloten officieel vastgelegd
Na een juridische ‘strijd’ van acht jaar hebben de Stichting Molen van Sloten en de gemeente Amsterdam het eerder overeengekomen aangepaste erfpachtcontract op 1 mei 2026 ondertekend.
Hiermee werd een lange periode van onzekerheid afgesloten. Nu ligt de status van de kavels – die de Molen sinds 1989 van de gemeente pachtte – officieel vast.
Onder het toeziend oog van oud-voorzitter Frans Urban (midden) ondertekenden molenbestuurders Theo Durenkamp (links) en Harry van der Wal op 1 mei 2026 het nieuwe erfpachtcontract, dat de gemeente eerder al had bekrachtigd. Foto: Wirasha Autar.
Kavel tussen molen en gemaal aan Akersluis
Het gaat allemaal over de kavel tussen de molen en het gemaal. Hier verrezen kort na de molenopening in 1991 een kaasmakerij en een restaurant. Beide betaalden ondererfpacht aan de Stichting Molen van Sloten. Dit ging goed totdat in 2018 Brouwerij De 7 Deugden op deze zelfde kavel werd gebouwd. Toen was de gemeente plotseling van mening dat de oude en deze nieuwe ondererfpachtinkomsten niet meer naar de molen mochten vloeien. En dat de stichting de afgekochte ondererfpacht van de brouwerij – 80 duizend euro – aan de gemeente Amsterdam moest betalen.
De jarenlange discussie draaide om deze kavel gezien vanuit de woning bij het gemaal aan de Akersluis. Links: Kaasboerderij Sloten en dwars voor de Molen van Sloten het pand van Brouwerij De 7 Deugden. Foto: Tamar Frankfurther.
Ombudsman nam het op voor de molen
De Stichting was het hier uiteraard niet mee eens en na een klacht van oud-voorzitter Ko Kuiper kwam het geschil hierover bij de Ombudsman Metropool Amsterdam terecht. Bestuurslid Theo Durenkamp: “Het is bijna niet voor te stellen, maar dit geschil heeft acht jaar geduurd. Uiteindelijk heeft de Ombudsman – en namens hem Bernadette Verheggen – over deze zaak het rapport ‘Wind tegen, Wind mee’ geschreven. Beiden zijn uitleg komen geven aan de wethouder en de gemeenteraad. De Ombudsman wilde de afdeling Vastgoed van de gemeente in deze zaak corrigeren en gebruikte deze als voorbeeld voor soortgelijk handelen van de afdeling Vastgoed bij andere (vrijwilligers)organisaties in de stad.
Hét bewijsstuk was jarenlang zoek
Dat er al die jaren discussie over de status – en daarmee over de inkomsten – van deze kavels bestond, kwam doordat de archieven van het toenmalige stadsdeel Osdorp mogelijk als gevolg van een brand niet (intact) bewaard zijn gebleven. En doordat de gemeente indirecte bewijsstukken – die het stichtingsbestuur inleverde – niet vertrouwde.
Het zou heel veel energie van de gemeente, de Ombudsman en vele molenvrijwilligers gescheeld als de afdeling Vastgoed haar oogkleppen had afgedaan. Zoals ook oud-bestuurder Pieter Harkema bevestigde zijn er in 1989 afspraken over de grondopbrengsten gemaakt tussen het stadsdeelbestuur van Osdorp – als rechtmatige vertegenwoordiger van de gemeente Amsterdam – en de stichting. Onder leiding van toenmalig voorzitter Ko Kuiper is vastgelegd dat – als het molenbestuur de grond bouwrijp zou maken en de infrastructuur zou aanleggen – de opbrengsten van deze kavel ten goede zouden komen aan de stichting. Op die manier zou de stichting zelfvoorzienend met de exploitatie van het hele terrein haar hoofd in de toekomst boven water kunnen houden. Niet onbelangrijk voor een vrijwilligersorganisatie zonder winstoogmerk, die een provinciaal monument draaiend moet houden.
Ook de vrijwilligers van de molen waren hét bewijsstuk lange tijd kwijt. Maar dat kwam boven water toen het kantoor werd uitgeruimd, omdat de ruimte boven het voormalige Kuiperijmuseum verhuurd zou worden aan de Democratische School.
Nieuwe afspraken garanderen blijvende inkomsten voor molen
In 2025 spraken de gemeente en de stichting af dat de ondererfpacht van de brouwerij aan de molen betaald kan blijven worden. Ook is afgesproken dat de ondererfpacht van het restaurant (straks mogelijk een hotel) en de kaasmakerij voortaan rechtstreeks aan de gemeente wordt betaald. Ter compensatie van het verlies van deze erfpachtinkomsten biedt de gemeente aan de molen voortaan een jaarlijkse subsidie van 40 duizend euro, die met de inflatie mee zal groeien en na het aflopen van de erfpacht in 2039 zal worden vervangen door een andere subsidie.
De zes bestuursjaren van Frans Urban als voorzitter stonden volledig in het teken van de perikelen rond deze slepende erfpachtkwestie waarin hij ook door anderen werd bijgestaan. Hij was in al die jaren met deze taaie materie dermate goed vertrouwd geraakt dat hij bij zijn afscheid als voorzitter in april 2025 aanbood dit proces na zijn vertrek nog te willen afronden.
Uiteindelijk was het vrijdag 1 mei zo ver dat alle benodigde akten voor deze herziening konden worden getekend. Dat gebeurde op notariskantoor Lexence in de ‘Schoen’ aan de Zuidas.
Theo Durenkamp; 13 mei 2026.