Vier scenario’s voor Landschapspark Oud Osdorp

De gemeente Amsterdam ontwikkelt momenteel een toekomstvisie om het 775 hectare landelijke gebied van Oud Osdorp om te vormen tot een integraal landschapspark. Op basis van eerdere inbreng van bewoners, ondernemers en gebruikers presenteerde de gemeente op 2 november 2026 vier toekomstbeelden (scenario’s) voor het gebied.

Ongeveer 80 bewoners, ondernemers en andere belangstellenden bezochten de informatieavond hierover in het zalencomplex van Het Rijk van de Keizer. Eerst verzorgde de gemeente voor alle aanwezigen een diapresentatie waarin de vier mogelijke toekomstbeelden van het gebied op hoofdlijnen werden beschreven. Daarna splitsten de aanwezigen zich in kleinere groepen en kregen zij in vier afzonderlijke presentaties meer informatie over elk scenario. Na een half uur schoven zij telkens door naar de volgende presentatie.

Tijdens de informatiebijeenkomst verzorgde de gemeente eerst een presentatie met beelden. Daarna gingen de ongeveer 80 aanwezigen in groepjes uiteen en kregen zij uitleg over de vier scenario’s. Tot slot mocht men ‘geeltjes’ volschrijven met reacties. Veel van die schrijfsels gingen over de – volgens de auteurs – onmogelijke combinatie van de (recreatieve) uitgangspunten met de nog altijd zeer gevaarlijke Osdorperweg en de infrastructuur, die geen grote aantallen bezoekers kan verwerken.

Balans wonen-natuur-recreatie-landbouw
De ambtenaren gaven aan dat bij het opstellen van alle vier scenario’s als belangrijk uitgangspunt geldt dat er “een balans tussen de groei van omliggende wijken in Nieuw-West en de bescherming van het kwetsbare gebied” gevonden moet worden. Daarbij heeft de gemeente in het bijzonder aandacht voor de volgende thema’s:

Verbeteren van de bodemkwaliteit en waterhuishouding;
Verbeteren van wandel- en fietspaden met betere aansluitingen op omliggende groene gebieden;
Meer ruimte bieden aan de biodiversiteit van planten en dieren waardoor het natuurnetwerk wordt verstevigd;
Ruimte maken voor buurtinitiatieven, plekken om samen te komen, stadslandbouw en biologische landbouw.

Spanningsvelden
Tijdens de eerder dit jaar gehouden ‘koffiekarbijeenkomsten’ en de informatieavond in mei bleek dat bewoners en ondernemers in sommige gevallen tegenstrijdige input leverden. De gemeente heeft geconstateerd dat er in Oud Osdorp sprake is van “spanningsvelden en verschillende prioriteiten”. Hierdoor kon de gemeente tijdens de informatiebijeenkomst op 2 november nog geen eensluidend toekomstplan op tafel leggen. En is besloten vier ontwerpscenario’s voor het toekomstige landschapspark te presenteren. Hieronder worden de vier toekomstbeelden kort uiteengezet.

1. Scenario Natuur en Ecologische Oase
Dit toekomstbeeld zet volledig in op het versterken van het Natuurnetwerk Nederland en biodiversiteit.
– Invulling: Kwetsbare bodem- en grondwaterstructuren krijgen rust om te herstellen. Er komen meer bosschages, natuurlijke oevers en natte ecologische verbindingszones voor planten en dieren.
– Gevolgen: Recreatie en intensieve landbouw worden sterk gereguleerd of beperkt tot de randen van het gebied om de rust te waarborgen.

2. Scenario Productief & Circulair Landschap (Stadslandbouw)
Dit toekomstbeeld bouwt voort op het huidige karakter van kleinschalige ondernemers, pluktuinen en voedselbossen.
1. Invulling: Volledige focus op circulaire stadslandbouw en biologische voedselketens. Denk aan het lokaal verwerken van groene grondstoffen en het uitbreiden van innovatieve landbouwinitiatieven.
– Gevolgen: Ondernemers en boeren krijgen de ruimte om te groeien en te experimenteren, mits zij bijdragen aan de transitie naar een gifvrije en natuur inclusieve bedrijfsvoering.

3. Scenario Recreatief Stadspark (Ontmoeten en Actief)
Met de bouw van duizenden nieuwe woningen in omliggend Nieuw-West stijgt de druk op de openbare ruimte enorm. Dit toekomstbeeld kijkt vooruit naar die groei en de rol die Oud Osdorp hierbij zou kunnen vervullen.
– Invulling: Er komen aanzienlijk meer wandelpaden, fietspaden en verbindingen met omliggende wijken en groengebieden (zoals Spaarnwoude). Daarnaast is er veel ruimte voor buurttuinen, speelzones en plekken waar Amsterdammers elkaar kunnen ontmoeten.
– Gevolgen: Dit scenario vereist verharding van bepaalde paden en kan ten koste gaan van de absolute rust voor de fauna in het gebied.

4. Scenario Geïntegreerd Balanspark (De Gulden Middenweg)
Dit toekomstbeeld probeert alle functies (sport, volkstuinen, begraafplaats, natuur en commerciële functies) in een strak zonemodel te gieten.
– Invulling: Strikt ruimtelijk onderscheid. Bepaalde zones worden aangewezen als ‘stille natuur’, terwijl andere delen (zoals de sportparken of horecalocaties) juist intensiever gebruikt mogen worden voor evenementen of actieve recreatie.
– Gevolgen: Dit vraagt om strak beheer en duidelijke handhaving om te voorkomen dat de verschillende functies (zoals rustzoekers versus festivalbezoekers) met elkaar gaan botsen.

Opmerkingen over verkeersbelasting en festivals
Tijdens deze bijeenkomst mochten de aanwezigen – zoals dat gaat – reageren op de voorgestelde plannen. Iedereen maakte ruimschoots gebruik van deze kans. Veel ‘geeltjes’ werden voorzien van duidelijke teksten en op de daartoe bestemde plekken geplakt.
Wie de geeltjes las en naar de opmerkingen in de zaal luisterde, kreeg al snel door dat deze reacties veelal twee thema’s aanstipten: de Osdorperweg en het festivalterrein De Polderheuvel.

Verreweg de meeste – zo niet alle aanwezigen – zijn blij met de prachtige randvoorwaarden in de scenario’s die de gemeente zegt zo belangrijk te vinden. Zij vragen zich wel af of deze verenigbaar zijn met onder andere:

Een voor fietsers en wandelaars levensgevaarlijke Osdorperweg – met te snel rijdend (sluip)verkeer – is onverenigbaar met de uitgangspunten van een landschapspark.
De aanwezigheid van een terrein waar zeer grote aantallen bezoekers festivals bezoeken waar versterkte muziek met zware bastonen wordt gespeeld staat haaks op de uitgangspunten van een landschapspark.

Zicht over de Osdorper Bovenpolder met aan de horizon flats in Osdorp. Blijft dit eeuwenoude landschap in de toekomst als boerenland behouden? Of zal de gemeente voorstellen Oud Osdorp van karakter te laten veranderen en deels te verstenen, zodat het landelijke gebied vooral een recreatieve functie zal krijgen?

Politiek is nu aan zet.
Er is nog niets duidelijk en nog niets besloten. De gemeenteraad en het college van B&W zullen zich in 2027 buigen over de invulling van het Landschapspark Oud Osdorp. Dan zal duidelijk worden aan welke scenario(‘s) de gemeente de voorkeur wil geven. En daarover volgen dan ongetwijfeld weer informatie- en inspraakbijeenkomsten.

Tekst en foto’s Theo Durenkamp; 9 november 2026.